#matura2018 (8) jaki? który? czyj? rzecz o przymiotniku (rodzaj i liczba)

Zapraszam na kolejny wpis dotyczący zagadnień związanych z maturą 2018 z języka włoskiego. Wpis powstał głównie z myślą dla członków fejsbókowej grupy –> MATURA – język włoski, do której serdecznie zapraszam.

Poniższy wpis dotyczący rodzaju i liczby przymiotników w języku włoskim, znajdziecie na końcu notki pod postacią pliku pdf. Zawsze będzie on w plikach, tak aby można było sobie go ściągnąć i wydrukować. Pomyślałem, że tak będzie wygodniej dla wszystkich, którzy chcą sobie kompletować tego typu wpisy 🙂

Całościowy Plan Działania na przyszłe tygodnie znajdziecie w tym wpisie –> KLIKNIJ TUTAJ.

Przymiotnik

(aggettivo)

  • przymiotnik to odmienna część mowy, która określa rzeczownik
  • może być rodzaju męskiego lub żeńskiego i podlegać stopniowaniu
  • odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie? który? która? które? czyj? czyja? czyje?

przymiotnik w języku włoskim

  • przymiotniki: zgadzają się w liczbie i rodzaju z rzeczownikami, do których się odnoszą. Jeśli rzeczownik jest poprzedzony przymiotnikiem, to rodzajnik zgadza się w z przymiotnikiem a nie z rzeczownikiem

(il) l’atlante nuovo,
ale: il nuovo atlante – nowy atlas

  • w niektórych przypadkach miejsce przymiotnika: przed lub po rzeczowniku zmienia jego znaczenie

Vedo un solo ragazzo. – Widzę tylko jednego chłopca.
Vedo un ragazzo solo. – Widzę chłopca samego (bez towarzystwa).
Lui era un grand’uomo, ma non era un uomo grande. – On był wielkim człowiekiem, ale nie był wysokiego wzrostu.

  • wyróżnia się 2 zasadnicze grupy przymiotników
  1. przymiotniki zakończone w rodzaju męskim na: o
  2. przymiotniki mające wspólne zakończenie dla rodzaju męskiego i żeńskiego

kliknij w obrazek aby powiększyć

przymiotniki zakończone na: i

w języku włoskim istnieją trzy przymiotniki zakończone na: i

pari – równy, impari – nieparzysty, dispari – nieparzysty, nierówny

  • w liczbie pojedynczej rodzaju żeńskiego mają końcówkę: a
  • w liczbie mnogiej rodzaju męskiego i żeńskiego końcówkę: i: pari, parità, pari, pari – równy, równa, równi

przymiotniki nieodmienne

rzeczowniki w funkcji przymiotników, określające kolory:
rosa – różowy,
viola – fioletowy,
lillà – lila,
blu – ciemnoniebieski, granatowy,

nie zmieniają końcówek bez względu na rodzaj i liczbę:
la matita blu – granatowy ołówek,
i quaderni viola – fioletowe zeszyty,
le rose rosa – różowe róże

kliknij w obrazek aby powiększyć

  • przymiotniki zakończone w rodzaju męskim na: o, e, a, i, w liczbie mnogiej zmieniają końcówkę na: i

il libro giallo, i libri gialli – żółta książka, żółte książki
il problema grande, i problemi grandi – duże problemy

  • przymiotniki rodzaju żeńskiego zmieniają końcówki liczby pojedynczej z: a na e oraz e, i na i

una casa bella, le case belle – piękny dom, piękne domy

  • przymiotniki zakończone na: co, go, w liczbie mnogiej zmieniają końcówkę na: chi, ghi lub ci, gi

antico – dawny, stary / antichi – dawni, starzy
largo – szeroki / larghi – szerocy,

WYJĄTEK!
greco, greci – grecki, greccy,
fantastico, fantastici – fantastyczny, fantastyczni,
simpatico, simpatici – sympatyczny, sympatyczni

  • przymiotniki nieodmienne mają taką samą formę w obu rodzajach oraz liczbach

beige – beżowy,
viola – fioletowy,
avvenire – przyszły, to, co ma nadejść,
blu – niebieski,
pari – parzysty,
dappoco – niezdolny, nieudolny.

 

GARŚĆ PLIKÓW DO TEORII I ĆWICZEŃ


Przymiotnik (teoria) wersja pdf
Przymiotnik – ćwiczenia , cz. 1 (strona www)
Przymiotnik – ćwiczenia , cz. 2 (strona www)
Przymiotnik – ćwiczenia , cz. 3 (strona www)

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Reklamy

Jak oglądać filmy w języku obcym?

O tym, jak czytać książki w języku obcym, pisałem TUTAJ. Zachęcam do poczytania o moim sposobie na włoskie książki. Dziś chciałbym pokazać Wam jedną z miliona metod, jak można oglądać filmy w języku włoskim, nie do końca jeszcze znając język. Będę pisać tu o języku włoskim, choć jak wczytacie się w notkę, to łatwo dojdziecie do wniosku, że przedstawiona przeze mnie propozycja oglądania będzie pomocna także w oglądaniu filmów w każdym innym obcym języku, którego się uczymy.

Wielu uczących się języka włoskiego myśli, że skoro jest na poziomie A1, A2 czy nawet B1 to jest to zbyt wcześnie by zacząć oglądać włoskie filmy bez lektora, czy choćby napisów. Nie jest to (według mnie) do końca prawda. O ile na początku przygody z językiem włoskim nie ma się dużego zasobu słów, o tyle po dwóch latach nauki to słownictwo mieszka w naszej głowie i tylko czeka, by z niego skorzystać.

Na początku przygody z językiem włoskim najlepszą metodą na osłuchanie się z językiem są…bajki. Tak, bajki, takie rysunkowe dla dzieci. Nie ma to znaczenia, że jesteśmy dorosłymi ludźmi. To, czy poznamy słowa takie jak „dom„, „mama„, „słoń” czy „robić” z książki, czy z bajki to i tak poznać je musimy. Przy okazji słowa te poznane w bajce są w odpowiednim kontekście, dzięki czemu łatwiej będzie nam je zapamiętać. Dlatego też nie bójmy się bajek. W bajkach najczęściej mówią wolniej, wyraźniej i prostszym językiem. Brzmi idealnie, prawda? Mimo że jestem na wyższym stopniu zaawansowania, to do dziś uwielbiam oglądać Pocoyo czy świnkę Peppę po włosku.

Kiedy już znamy trochę słów z języka włoskiego, możemy pokusić się o oglądanie filmów takich normalnych, fabularnych czy jakichkolwiek, byle po włosku.

Jak oglądać filmy?
Proponuję Wam metodę tabelki, którą roboczo nazwałem „znam-nie znam„. Na czym ona polega? Jest bardzo prosta. Bierzecie kartkę papieru i dzielicie ją na 3 kolumny. W pierwszej kolumnie piszecie „znam to słowo doskonale„, w drugiej kolumnie „znam to słowo, ale muszę pomyśleć nad nim„, w trzeciej kolumnie piszecie „znam to słowo (ze słyszenia), ale nie znam jego znaczenia„. Tabelkę taką możecie też ściągnąć sobie stąd –> TABELA ZNAM -NIE ZNAM.

Oglądając film, wyłapujecie słówka, które znacie. Kiedy usłyszycie słowo, np. „casa” i znacie je doskonale i nie musicie się nad nim zastanawiać, dzięki czemu nie zakłóca Wam oglądania filmu, wpisujecie w pierwszą kolumnę. Oglądając dalej film, słyszycie nagle słowo „dovresti„. Znacie to słowo, ale musicie kilka sekund zastanowić się nad nim, pomyśleć 2-3 sekundy, od jakiej podstawowej formy czasownika zostało utworzone to słowo i co oznacza, wpisujecie w drugą kolumnę. Oglądacie dalej film zajadając się popcornem, nagle z głośników telewizora płynie do Waszych uważnych uszu słowo „morbido„. Znacie ze słyszenia to słowo doskonale, ale niestety ciągle macie kłopot z zapamiętaniem znaczenia tego słowa, bądź słyszeliście je już gdzieś wiele razy, ale nie pofatygowaliście się wcześniej go przetłumaczyć i nie wiecie kompletnie co ono oznacza. Wtedy wpisujecie takie słowo w trzecią kolumnę.

Kiedy skończycie już oglądać film i macie wypełnioną tabelkę słówkami, bierzecie się ostro do pracy. Nie ma co się oszukiwać. Jak nie przetłumaczycie słówek z kolumny drugiej i trzeciej (koniecznie), to niestety dalej nie ruszycie. Tzn. ruszycie, ale znów będą to słówka znane, ale tylko pasywnie. Dlatego warto zapamiętać ich jak najwięcej. A oglądając film, poznane słówka macie od razu w kontekście, o którym ciągle i wciąż i w kilku już notkach nieustannie marudzę.

Metoda tabelki „znam-nie znam” nie jest metodą, do której nie trzeba się przykładać. Owszem, trzeba i to bardzo. Czasami trzeba wręcz zastopować film, cofnąć go i powtórzyć dane słowo czy całe wyrażenie. Trudno. Nauka języka włoskiego (obcego) jest ciągłym powtarzaniem rzeczy, które już znamy i których się uczymy.

Kiedy już przetłumaczycie słówka z tabelki, nauczycie się ich (o ile pozwala Wam czas i chęci), obejrzyjcie ten film jeszcze raz. Zwróćcie uwagę jednak na to, ile więcej treści filmu zrozumieliście.

Pamiętajcie (ver. 1.0). Jak przy książkach, nie trzeba znać perfekcyjnie języka, by czytać książki (nikt nie każe Wam czytać od razu Dantego) tak przy filmach zasada jest ta sama. Potraktujcie jeden, dwa filmy jako bazę wiedzy, studnię ze słowami, a każdy następny film będzie dla Was bułką z masłem, albo goferem z dżemorem (jeśli wolicie słodkie).

Pamiętajcie (ver. 2.0), że podana tutaj metoda jest przykładowa, nie musi działać na Was wszystkich. Ba! Zdziwiłbym się, gdyby tak było. Mam jednak nadzieję, że metoda ta pomoże wszystkim szukającym swoich sposobów na naukę języka.

TUTAJ znajdziecie filmy po włosku. A niebawem na kanale na YouTube italia-nel-cuore pojawi się play lista z bajkami po włosku. Zapraszam serdecznie.

A jakie Wy macie metody na naukę języka włoskiego z wykorzystaniem filmów? Dajcie znać w komentarzu 🙂

#matura2018 (7) – zaimki dzierżawcze

Zapraszam na kolejny wpis dotyczący zagadnień związanych z maturą 2018 z języka włoskiego. Wpis powstał głównie z myślą dla członków fejsbókowej grupy –> MATURA – język włoski, do której serdecznie zapraszam.

Poniższy wpis dotyczący zaimków dzierżawczych, znajdziecie na końcu notki pod postacią pliku pdf. Zawsze będzie on w plikach, tak aby można było sobie go ściągnąć i wydrukować. Pomyślałem, że tak będzie wygodniej dla wszystkich, którzy chcą sobie kompletować tego typu wpisy 🙂

Całościowy Plan Działania na przyszłe tygodnie znajdziecie w tym wpisie –> KLIKNIJ TUTAJ.

Zaimki dzierżawcze

 ZAIMKI DZIERŻAWCZE

liczba pojedyncza

liczba mnoga

rodzaj męski

rodzaj żeński

rodzaj męski

rodzaj żeński

jeden posiadacz

mio mój

mia moja

miei moi

mie moje

tuo twój

tua twoja

tuoi twoi

tue twoje

suo jego / jej

sua jego / jej

suoi jego / jej

sue jego / jej

Suo Pani / Pana

Sua Pani / Pana

Suoi Pani / Pana

Sue Pani / Pana

wielu posiadaczy

nostro nasz

nostra nasza

nostri nasi

nostre nasze

vostro wasz

vostra wasza

vostri wasi

vostre wasze

loro ich

loro ich

loro ich

loro ich

Zaimki przymiotne dzierżawczewystępują razem z rzeczownikiem:
określają rzeczownik tak jak przymiotnik: il tuo libro – twoja książka

Zaimki rzeczowne dzierżawczezastępują rzeczownik:
Di chi è questa borsa? È la mia. – Czyja jest ta torebka? Jest moja (ta torebka).

zaimki przymiotne dzierżawcze – aggettivi possessivi

Zaimki przymiotne dzierżawcze występują z rzeczownikiem:
il tuo libro, i tuoi libri – twoja książka, twoje książki

Zaimek dzierżawczy zgadza się, co do liczby i rodzaju z przedmiotem posiadanym, a nie z osobą posiadającą:
il nostro libro, i nostri libri – nasza książka, nasze książki.

Poza wyjątkami, rzeczowniki poprzedzane przez zaimek dzierżawczy używane są zawsze z rodzajnikiem określonym:
il tuo cane – twój pies
i vostri professori – wasi nauczyciele

W niektórych przypadkach, zaimki przymiotne dzierżawcze mogą być poprzedzone rodzajnikiem nieokreślonym:
un mio amico – jeden z moich przyjaciół
un suo disco – jedna z jego / jej płyt
una tua maglia – jeden z twoich swetrów.

Forma rodzajnika, który poprzedza zaimek, zależy od zaimka, a nie od rzeczownika, który po nim następuje:
lo zaino – plecak, il mio zaino – mój plecak
lo – rodzajnik określony przed: x, z, s, gn, pn tj. przed zaino, il – rodzajnik określony przed spółgłoską tj. przed mio

Zaimka loro używa się gdy osób posiadających jest więcej niż jedna:
il loro libro – ich (Państwa, Pań, Panów) książka, i loro libri – ich (Państwa, Pań, Panów) książki.

Zaimek przymiotny dzierżawczy traci rodzajnik:

– w zdaniach wykrzyknikowych i w wołaczu:
Figlia mia! – Córko moja!
Amore mio! – Miła moja!
Mamma mia! – Matko moja ! O matko !

– gdy przymiotnik dzierżawczy stoi po określanym rzeczowniku:
Vado a casa mia. – Idę do mojego domu.
Non è colpa mia. – To nie moja wina.

– gdy przymiotnik dzierżawczy jest poprzedzony czasownikiem essere – być lub diventare – zostać, stać się, na przykład:
Maria è diventata mia amica. – Maria została moją przyjaciółką.
Questa maglia è tua. – Ten sweter jest twój.
Sono suoi questi occhiali. – Te okulary są jego.
È nostro questo libro? – Ta książka jest nasza?

– kiedy poprzedza rzeczownik określający bliskie pokrewieństwo;
il padre – ojciec
l
a madre matka
il figlio – syn
la figlia – córka
il fratello – brat
la sorella – siostra
il nonno – dziadek

   Rodzajnik opuszcza się, jeśli rzeczownik:
– występuje w liczbie mnogiej: mio fratello – mój brat, ale i miei fratelli – moi bracia
– w formie zdrobniałej: il mio fratellino – mój braciszek
– gdy towarzyszy mu przymiotnik: il mio fratello maggiore – mój starszy brat
– rzeczownik oznaczający pokrewieństwo poprzedzony jest przez przymiotnik dzierżawczy loro: il loro fratello – ich brat

zaimki rzeczowne dzierżawcze – pronomi possessivi

Zaimki rzeczowne zastępują rzeczownik:
Di chi è questa borsa? È la mia. – Czyja jest ta torebka? Jest moja (ta torebka).

Są zazwyczaj poprzedzone rodzajnikiem:
Questa borsa è la mia, quella è la tua. – Ta torba jest moja, tamta jest twoja.

Mogą pełnić funkcję podmiotu lub dopełnienia:
il mio, il tuo, il suo – mój, twój, jego.
A ciascuno il suo. – Każdemu to, co mu się należy.
Ho pagato del mio. – Zapłaciłam z moich pieniędzy.

 i miei, i tuoi, i suoi itd. mogą oznaczać krewnych, rodziców lub przyjaciół:
Devo telefonare ai miei – Muszę zatelefonować do moich najbliższych.
Arrivano i nostri – Nadchodzą nasi.
È uno dei loro – To jeden z ich bliskich (lub przyjaciół).

W korespondencji la mia, la tua, la sua itd. może oznaczać list, pocztówkę, podanie:
Rispondo alla tua del 20 marzo – Odpowiadam na twój (list) z 20 marca.
Con riferimento alla Vostra del 5 maggio – Nawiązując do Waszego (pisma) z 5 maja.

 

GARŚĆ PLIKÓW DO TEORII I ĆWICZEŃ

Zaimki dzierżawcze (teoria) wersja pdf
Zaimki dzierżawcze – ćwiczenia + klucz (wersja pdf)
Zaimki dzierżawcze – ćwiczenia, cz. 1 (strona www)
Zaimki dzierżawcze – ćwiczenia, cz. 2 (strona www)
Zaimki dzierżawcze – ćwiczenia, cz. 3 (strona www)
Zaimki dzierżawcze – ćwiczenia, cz. 4 (strona www)

Włochy to nie tylko Rzym…

Planując wakacje, biorę pod uwagę tylko Włochy. Jako że jestem zakochany w Rzymie, zacząłem szukać biur turystycznych mających w swojej ofercie Wieczne Miasto. W końcu jest to stolica, miasto, które zbudowane jest na Historii. Przechodząc ze strony na stronę, w gąszczu coraz to atrakcyjniejszych propozycji wyjazdów, natknąłem się na ofertę, która nosiła tajemniczą nazwę „Włochy klasyczne”. Nie ukrywam, że bardzo zaintrygowała mnie ta nazwa, więc czym prędzej kliknąłem w link i już znalazłem się z opisem wycieczki. Powiem Wam szczerze, że sam siebie zaskoczyłem. Przecież Włochy to nie tylko Rzym i jego piękno połączone z bogactwem zabytków. Włochy to także inne urocze miejsca.

Rzym

Na planie wycieczki nagle znalazły się Wenecja, Mediolan, Neapol, Pompeje, Asyż i Florencja. Tak sobie pomyślałem wtedy, „co by tam można zwiedzić?”. O ile na koncie wycieczek zagranicznych mam już Florencję (i Rzym również, ale chętnie tam wrócę), o tyle nic w zasadzie nie wiem na temat całej reszty miast. No i zaczęło się wertowanie Internetu w poszukiwaniu atrakcji tych miast.

Okazuje się, że Wenecja (Venezia) to nie tylko Kanał Grande (Canale Grande) i gondolierzy. To także bazylika św. Marka (Basilica di San Marco) położona przy placu tego samego świętego. Konsekracja bazyliki odbyła się w 832 roku. Wystarczający argument za tym, że to naprawdę stara budowla. Warto wybrać się na plac św. Marka (Piazza San Marco) w czasie, gdy jest zalany wodą (acqua alta). Wtedy to dla umożliwienia poruszania się, ustawione są specjalne platformy dla pieszych.

Wenecja

Kolejną miejscowością, do której zostałem zachęcony, aby ją odwiedzić to Mediolan (Milano). Stolica Mody przez duże M. To tutaj można też zwiedzić jedną z największych katedr, katedra Narodzin św. Marii w Mediolanie (wł. Duomo St. Maria Nascente di Milano, w dialekcie lombardzkim – Dom de Milan). To w niej właśnie, Napoleon został koronowany na króla Włoch w 1805 roku. Warto także zobaczyć XIX-wieczną galerię handlową Vittorio Emanuele II, a także poczuć się jak największa diva operowa. W Mediolanie znajduje się najsłynniejsza opera, La Scala.

Mediolan

Od tych atrakcji, kręci się w głowie, ale to nie wszystko, co można zwiedzić w tych miastach. Jest tego o wiele, wiele więcej. Nie sposób aż wymienić wszystkich atrakcji. Niemniej jednak zachęcony zwiedzaniem, szukałem dalszych atrakcji. I tak dotarłem do Neapolu. Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule) to Miasto położone jest na północnym brzegu Zatoki Neapolitańskiej. Miasto bogate jest kościoły, muzea (Museo di Capodimonte) i liczne pałace (m.in. Pałac ComoPalazzo Como). Zwiedzać także możemy słynne katakumby, kompleks składający się z trzech niezależnych podziemnych cmentarzysk — katakumb San Gaudioso, katakumb San Gennaro (święty January) oraz katakumb San Severo. Już sama nazwa wywołuje dreszczyk emocji, a dodatkowo myśl, że można je zwiedzić, ach. Będąc w Neapolu, grzechem byłoby nie zahaczyć o starożytne miasto, jakim niewątpliwie są Pompeje. Ciekawostką jest to, że miasto nie zostało zniszczone w czasie wybuchu wulkanu w 79 r. n.e.. Wręcz przeciwnie. Popiół, pył i odpadki wulkaniczne przykryły miasto 6-metrową warstwą, zachowując miasto w niemal nienaruszonym stanie. Takie miejsce trzeba koniecznie zobaczyć.

Neapol

Włochy klasyczne, włoski niezbędnik, czyli miejscowości, które po prostu trzeba zobaczyć, kurorty i miejscowości na zimowy wypoczynek. Te wszystkie atrakcje znajdziecie w ofercie Biura Podróży Rainbow. Znajdziecie tam szczegółowe informacje dotyczące wycieczek, ramowe plany wyjazdów oraz atrakcyjne ceny.

Powyższy tekst powstał przy współpracy z Rainbow.

 

Świat rzymskich cyfr…

System rzymski zapisywania liczb wykorzystuje cyfry pochodzenia etruskiego, które Rzymianie przejęli i zmodyfikowali około 500 roku p.n.e.

Cyfry rzymskie są w naszym życiu bardzo powszechne. Nie ma dnia, abyśmy przynajmniej raz koło nich nie przechodzili. Spotkamy je na klatkach schodowych jako numeracja pięter (np. piętro II), znajdziemy je także w książkach jako numeracja rozdziałów (np. rozdział XIX), a także na czerwonych tablicach z numerem liceum (np. XXXVII Liceum Ogólnokształcące). Nie znajdziemy ich jednak na tablicach informacyjnych dotyczących szkół podstawowych czy gimnazjów. Spotkamy je także na zaproszeniach na coroczne bale, festiwale (np. X Jubileuszowy Koncert…). Zapytani o wiek, odpowiemy, że żyjemy w XXI wieku, który zapiszemy liczbą rzymską. Kiedy chodziliśmy do szkoły, to chodziliśmy do klas IV b, III c itp. Dla uniknięcia nieporozumień można zapisać numer miesiąca cyfrą rzymską, np. 16 X 2017 r. Może nam to ułatwić życie w momencie, kiedy spojrzymy na zapis daty w Ameryce – 9/11/2001. Europejczyk od razu powie, że to 9 listopada 2001 r., Amerykanin zaś będzie nas przekonywać, że chodzi o datę 11 września 2001 r. W tym wypadku rację będzie mieć Amerykanin. Kiedy będziecie zwiedzać jakieś stare miasta z pięknymi kamienicami i podniesiecie głowę, to możecie spotkać datę powstania danego budynku zapisane cyframi rzymskimi. A może macie zegarki ręczne albo ścienne zegary, na których cyfry zapisane są w systemie rzymskim? Zapewne znacie z historii kilku królów i książąt, np. Ludwik XIV, Zygmunt III Waza, Władysław IV czy Mieszko I. To właśnie cyfry rzymskie stosuje się przy ich imionach. Wydarzenia historyczne także numeruje się cyframi rzymskimi, np. II wojna światowa, III wojna punicka czy II wojna północna.

Podstawowe cyfry rzymskie to:
I – 1
II  – 2
III – 3
IV – 4
V – 5
VI – 6
VII – 7
VIII – 8
IX – 9
X – 10

XX – 20
XXX – 30
XL – 40
L – 50
LX – 60
LXX – 70
LXXX – 80
XC – 90
C – 100

CC – 200
CCC – 300
CD – 400
D – 500
DC – 600
DCC – 700
DCCC – 800
CM – 900

M – 1000
MD – 1500
MM – 2000

Dlaczego M to 1000 a C to 100?

  • M – 1000 – z łac. mille – tysiąc
  • D – 500 – być może z czasem M zostało przekształcone (lub na odwrót) w grecki znak Φ, skąd może pochodzić D, będące prawą połową tego znaku.
  • C – 100 – z łac. centum – sto
  • L – 50 – jest (dolną) połową znaku C (100)
  • X – 10 – jest zestawieniem dwóch znaków V (5)
  • V – 5 – Pochodzenie znaku V jest niepewne. Jedna z teorii mówi, że znak V (5) oddaje kształt otwartej dłoni, gdzie jest 5 palców, a każde dwa tworzą literę V.
  • I – 1 – od pionowej kreski, oznaczającej jeden element.

Założenie miasta Rzymu – 753 r. p.n.e. – DCCLIII
Chrzest Polski – 966 r. – CMLXVI
Bitwa pod Grunwaldem – 15 lipca 1410 r. – XV VII MCDX
Urodziny autora bloga 😉 – 5 września 1982 r. – V IX MCMLXXXII

Jak i czym się to je?

Jeśli chcecie dowiedzieć się jak zapisać inne daty roczne, zajrzyjcie do linka poniżej, gdzie znajdziecie „kalkulator liczb rzymskich„.
KALKULATOR LICZB RZYMSKICH

 

 

Zapisz

Zapisz

#matura2018 (6) – pronomi diretti i indiretti

Zapraszam na kolejny wpis dotyczący zagadnień związanych z maturą 2018 z języka włoskiego. Wpis powstał głównie z myślą dla członków fejsbókowej grupy –> MATURA – język włoski, do której serdecznie zapraszam.

Poniższy wpis dotyczący zaimków dopełnienia bliższego i dalszego, szerzej znanego jako pronomi diretti i indiretti, znajdziecie na końcu notki pod postacią pliku pdf. Zawsze będzie on w plikach, tak aby można było sobie go ściągnąć i wydrukować. Pomyślałem, że tak będzie wygodniej dla wszystkich, którzy chcą sobie kompletować tego typu wpisy 🙂

Całościowy Plan Działania na przyszłe tygodnie znajdziecie w tym wpisie –> KLIKNIJ TUTAJ.

Więcej na temat zaimków dopełnienia bliższego i dalszego znajdziecie także tutaj:
1) Pronomi diretti i indiretti – zaimki w języku włoskim na blogu Włoski Online
2) Sierpniowa niedziela z gramatyką: pronomi diretti i indiretti na blogu Studia Ama Parla
3) Pronomi diretti i partykuła ne w czasach złożonych na blogu Studia Ama Parla

Zaimki

pronomi diretti e indiretti

ZESTAWIENIE ZAIMKÓW OSOBOWYCH

niekacentowane – forma atona

akcentowane – forma tonica

mianownik
kto? co? (podmiot)

dopełnienie bliższe

pronomi diretti

biernik: kogo? co?

dopełnienie dalsze

pronomi indiretti

(celownik: komu? czemu?
z przyimkiem: A)

dopełnienie bliższe

pronomi diretti

biernik: kogo? co?

dopełnienie dalsze

pronomi indiretti

(celownik: komu? czemu?
z przyimkiem: A)

liczba pojedyncza

io ja

tu ty

lui on

lei ona

Lei pan, pani

mi mnie

ti ciebie

lo go

la

La pana, panią

mi mi

ti ci

gli (a lui) jemu

le (a lei) jej

Le panu, pani

me mnie

te ciebie, cię

lui go (sé)

lei

Lei pana, panią

me mnie

te tobie

sobie

sobie

sobie

liczba mnoga

noi my

voi wy

loro oni

loro one

Loro państwo

ci nas

vi was

li ich

le je

Le państwa

ci nam

vi wam

gli im

gli im

Loro państwu

noi nas

voi was

loro ich

loro je

Loro państwa

noi nam

voi wam

loro im

Loro państwu

 

kilka prawd o zaimkach

– W języku potocznym najczęściej używa się zaimków nieakcentowanych!

– Zaimki akcentowane i nieakcentowane maja dokładnie to samo znaczenie!

– Zaimki nieakcentowanych używa się, gdy ważniejsza jest sama czynność, a nie jej wykonawca, zaimki akcentowane!

występują, gdy chcemy podkreślić, kto jest wykonawcą czynności lub odbiorcą jej skutków:

zaimek akcentowany: Amo te. – Kocham Cię. Cercano te. – Szukają cię.
zaimek nieakcentowany: Ti amo. – Kocham Cię. Ti cercano. – Szukają cię.

zaimki nieakcentowane zawsze występują z czasownikiem, natomiast zaimki akcentowane mogą występować same

  Chi tu osservi? Lui. – Kogo obserwujesz? Jego.

jeżeli zaimki osobowe w funkcji dopełnienia bliższego: lo, la, li, le lub partykuła „ne” występują w zdaniach w czasach złożonych to trzeba uzgodnić końcówki participio passato

Angela ha visto il suo amico per strada e l’ha (lo+ha) chiamato. – Angela zauważyła na ulicy swojego przyjaciela i zawołała go.

Angela ha visto la sua amica per strada e l’ha (la+ha) chiamata. – Angela zauważyła na ulicy swoją przyjaciółkę i zawołała ją.

Angela ha visto i suoi amici per strada e li ha salutati. – Angela zauważyła na ulicy swoich przyjaciół i zawołała ich.

 Angela ha visto le sue sorelle, ma non e le ha salutate. – Angela zauważyła na ulicy swoje siostry
i zawołała je.

zaimki mogą ulegać elizji przed czasownikami zaczynającymi się od -i, -e, -h

Se incontro Pietro, l’invito (lo+invito). – Jeżeli spotkam Piotra, zaproszę go.
Se incontro Maria, l’invito (la+invito). – Jeżeli spotkam Marię, zaproszę ją.
Mario c’invita (ci+invita). –  Mario zaprasza nas.

miejsce zaimka w zdaniu

zaimki nieakcentowane i zwrotne występują przed czasownikiem a zaimki akcentowane występują po czasowniku

Ci ascoltano. – Słuchają nas. Vi ringraziano. – Dziękują wam.
Leggo il libro. Lo leggo. – Czytam książkę. Czytam ją.
Cerco Luisa. La cerco. – Szukam Luisy. Szukam jej.
Compro i biglietti. Li compro. – Kupuję bilety. Kupuję je.
Che cosa gli regali? – Co mu ofiarujesz?
Mi vede. – Widzi mnie.
Ti chiamo. – Dzwonię da ciebie.

w konstrukcjach: czasownik (czasownik modalny) + bezokolicznik / gerundio / participio passato – zaimki nieakcentowane  i partykuły  mogą stać przed czasownikiem lub po bezokoliczniku, gerundio, participo passato

Voglio regalarvi un libro. = Vi voglio regalare un libro. – Chcę wam ofiarować książkę.
Devo comprare la macchina. – Muszę kupić samochód.
La devo comprare = Devo comprarla. – Muszę go kupić.
Lo voglio conoscere. = Voglio conoscerlo. – Chcę go poznać.
Che cosa hai intenzione di regalargli? – Co zamierzasz mu ofiarować?

zaimki osobowe nieakcentowane w funkcji podmiotu

zaimki pełniące funkcję podmiotu są zwykle pomijane, ponieważ sama forma czasownika wskazuje wykonawcę

  (Io) Studio la grammatica italiana. – (Ja) Uczę się gramatyki włoskiej.

zaimki: Lei – pan, pani oraz Loro – państwo są formami grzecznościowymi.

Lei è di Cracovia? – Jest pan / pani z Krakowa?
* w liczbie mnogiej zamiast Loro, państwo używa się zaimka voi – wy:

 Voi siete stranieri? – Czy są państwo obcokrajowcami?
*druga osoba liczby mnogiej: voi – wy, używana jest głownie w korespondencji urzędowej, zwłaszcza handlowej

Ho bisogno di Lei. – Potrzebuję Pana / Pani. Credo in Lei. – Wierzę w Pana / Panią.
Vengo con Lei. – Pójdę z Panem / Panią.
Questo album è per Lei. – Ten album jest dla Pana / Pani.

zaimki osobowe nieakcentowane w funkcji dopełnienia bliższego

wprowadzane przez przyimki – odpowiada to w uproszczeniu polskiemu biernikowi (kogo, co)

Saluto (kogo? co?) un mio amico. – Pozdrawiam (kogo? co?) mojego znajomego.
Lo saluto. – Pozdrawiam go.

accompagnare – towarzyszyć/odprowadzać kogo/czego, ascoltare – słuchać kogo/czego, aspettare –czekać na kogo, na co, cercare – szukać kogo/czego, chiamare – dzwonić do kogo, chiedere – prosić  kogo, leggere – czytać kogo/co

zaimki osobowe nieakcentowane w funkcji dopełnienia dalszego

zaimki osobowe nieakcentowane w funkcji dopełnienia dalszego zastępują w zdaniu rzeczowniki, wprowadzane przez przyimki (najczęściej przyimek A) – odpowiada to w uproszczeniu polskiemu celownikowi (komu, czemu)

Rispondo (komu? czemu?) a un amico. – Odpowiadam (komu? czemu?) przyjacielowi.
Gli rispondo. – Odpowiadam mu

dare a – dać komuś, portare a – przynieść komuś, leggere a – czytać komuś, rispondere a – odpowiedzieć komuś, mandare a qu – wysyłać komuś, scrivere a qu – pisać do kogoś, mostrare a – pokazywać komuś, spiegare a – tłumaczyć komuś

zaimki osobowe akcentowane

forma akcentowana występuje w zdaniach, w których chcemy podkreślić zaimek, a więc wykonawcę czynności

do formy akcentowanej dodaje się wówczas przyimek: a: a me, a te, a lui, a noi, a voi, a loro, itp.
Tanti auguri a te ed ai tuoi. –  Najlepsze życzenia dla ciebie i dla twoich najbliższych.

zaimki nieakcentowane występują zawsze z czasownikiem, a zaimki akcentowane mogą występować same

Di chi parli? Di lui. – O kim rozmawiasz? O nim.
A chi pensano?
A te. – O kim myślą?  O tobie.
Per chi lavora Pietro?
Per lei. – Dla kogo pracuje Piotr? Dla niej.
 

formy nieakcentowane występują w zdaniu przed czasownikiem, a formy akcentowane po  czasowniku

Eva porta un regalo a me. Eva mi porta un regalo. – Ewa przynosi mi prezent.
Diamo a te questo libro. Ti diamo questo libro. – Dajemy ci tę książkę.

zdania, w któ­rych używa się formy akcentowanej mają często ton podniosły lub oficjalny

  Scrivo un messaggio a te. – Piszę wiadomość do ciebie.

zaimki osobowe akcentowane występują ponadto

  –  zawsze, gdy zaimek łączy się w zdaniu z przyimkiem: per te – dla ciebie, con me – ze mną

Vado con lei al cinema. – Idę z nią do kina.
Parliamo di loro. – Rozmawiamy o nich.
Lo fa per te. – Robi to dla ciebie.
Viene da noi stasera. – Przyjdzie do nas dziś wieczorem.

  –  po przysłówkach: anche, neanche, nemmeno, neppure, quanto, come

Anche lei è polacca? –  Czy także ona jest Polką?
Neanch’io conosco Napoli. – Ja też nie znam Neapolu.
Nessuno ti ama quanto me. – Nikt nie kocha cię tak (bardzo) jak ja.

zaimek osobowy „sé” jest nieodmienny i odnosi się do obu liczb i rodzajów, jednak zawsze tylko do podmiotu zdania. Używa się go, jako zaimka zwrotnego ze znaczeniem „sobie samemu”, „siebie samego”

Maria pensa soltanto a sé. – Maria myśli tylko o sobie.
Lui si veste da sé. – On sam się ubiera.
I ragazzi vogliono avere tutto per sé. – Chłopcy chcą mieć wszystko dla siebie.

zaimkowi „sé” oraz innym zaimkom akcentowanym w formie zwrotnej towarzyszy zwykle wyraz „stesso”, który wzmacnia wartość krótkiej formy zaimka akcentowanego:

Ogni uomo deve conoscere sé stesso. – Każdy musi poznać samego siebie.
Pensi soltanto a te stesso. – Myślisz tylko o sobie.
Parlo con me stessa. – Rozmawiam sama ze sobą.
Dobbiamo conoscere noi stessi. – Musimy poznać samych siebie.

przyimki: su, tra, contro, dopo, senza, dietro, presso, verso przyjmują dodatkowo przed zaimkiem akcentowanym przyimek DI

Conto su di loro. – Liczę na nich.
Decidete tra di voi. – Zdecydujcie między sobą.
Non posso vivere senza di te. – Nie mogę żyć bez ciebie.
Arriveremo dopo di loro. – Przybędziemy później niż oni.

GARŚĆ PLIKÓW DO TEORII I ĆWICZEŃ

Pronomi diretti i indiretti – (teoria) wersja pdf
ćwiczenia – zaimek, cz. 1 (strona www)
ćwiczenia – zaimek, cz. 2 (strona www)
ćwiczenia – zaimek, cz. 3 (strona www)
ćwiczenia – zaimek, cz. 4 (strona www)

#matura2018 (5) – jak wygląda egzamin ustny z języka włoskiego?

Zapraszam na kolejny wpis dotyczący zagadnień związanych z maturą 2018 z języka włoskiego. Wpis powstał głównie z myślą dla członków fejsbókowej grupy –> MATURA – język włoski, do której serdecznie zapraszam.

Poniższy wpis dotyczący egzaminu ustnego z języka włoskiego, znajdziecie na końcu notki pod postacią pliku pdf. Zawsze będzie on w plikach, tak aby można było sobie go ściągnąć i wydrukować. Pomyślałem, że tak będzie wygodniej dla wszystkich, którzy chcą sobie kompletować tego typu wpisy 🙂
Na końcu notatki znajdziecie także dwa pliki pdf z przykładowymi zestawami egzaminacyjnymi – egzamin ustny.

Całościowy Plan Działania na przyszłe tygodnie znajdziecie w tym wpisie –> KLIKNIJ TUTAJ.

Jak przebiega egzamin maturalny ustny z języka włoskiego?

Choć do matury jeszcze dużo czasu, to warto jednak wiedzieć, co nas czeka – jeśli chodzi o sam egzamin, jak wygląda, ile czasu trwają poszczególne jego elementy i jaką maksymalnie punktację możemy zdobyć.

            Egzamin ustny z języka włoskiego będzie trwał ok. 15 minut. Oczywiście wszelkie sprawy organizacyjne wydłużą czas przebywania w sali. W czasie tych 15 minut zdążycie odpowiedzieć na 3 pytania zawarte w zestawie egzaminacyjnym, który wylosujecie sami, osobiście, własną ręką zaraz po wejściu do sali egzaminacyjnej.

Co znajdziesz w zestawie, który wylosujesz? Będą tam czekać na Ciebie cztery elementy, takie pytania-zadania:

rozmowa wstępna, która nie podlega ocenie – egzaminujący zadaje kilka pytań związanych z zainteresowaniami zdającego. Lista pytań do wyboru zamieszczona jest wyłącznie w zestawie dla egzaminującego. Celem rozmowy jest umożliwienie zdającemu oswojenie się z sytuacją egzaminacyjną. Na tę rozmowę przewiduje się ok. 2 minut, nie dłużej.

rozmowa z odgrywaniem roli – zdający ma ok. 30 sekund na zapoznanie się z poleceniem zadania. Zadanie polega na przeprowadzeniu rozmowy, w której zdający i egzaminujący odgrywają role wskazane w poleceniu. Role przyjmowane przez zdającego odpowiadają doświadczeniom życiowym osoby nastoletniej lub stawiają go w sytuacjach typowych, np. bar, ulica, sklep. W trakcie rozmowy, zdający musi odnieść się do czterech elementów wskazanych w poleceniu i rozwinąć swoją wypowiedź. Istotne jest również, aby zdający w sposób właściwy reagował na wypowiedzi egzaminującego. Na tę część egzaminu przeznaczonych jest ok. 4 minut, w tym czas na zapoznanie się z treścią polecenia.

opis ilustracji i odpowiedź na 3 pytania – w zestawie znajdziecie ilustrację, którą w prawidłowy sposób należy opisać. Należy określić przede wszystkim trzy ważne elementy, bez których ciężko będzie nam zdobyć punkty. Jest to: określenie miejsca, osoby (jeśli się znajdują) oraz wykonywane czynności przez te osoby. Dlatego też dobrze byłoby znać słownictwo związane z opisem człowieka, jego wygląd zewnętrzny oraz cechy charakteru, które niejednokrotnie można wyczytać z fotografii. Opisując obrazek powinniśmy pamiętać także do rozwijania swojej wypowiedzi. Warto do tego używać przymiotników, np. na obrazku znajduje się chłopak (zaznaczyliśmy wypowiedź). Chłopak jest wysoki i ma blond włosy (rozwinęliśmy wypowiedź). Na obrazku widzimy most (zaznaczyliśmy wypowiedź). Most jest drewniany i długi (rozwinęliśmy wypowiedź). To wszystko jest punktowane. Na to zadanie przeznacza się ok. 3 minut.

wypowiedź na podstawie materiału stymulującego oraz odpowiedź na dwa pytania – nie ma, co ukrywać. To najtrudniejsza część egzaminu. Zdający ma aż 1 minutę na zapoznanie się z poleceniem i treścią zadania. Zdający wybiera element z materiału stymulującego, który jego zdaniem najbardziej pasuje bądź spełnia określone warunki, które zawarte są w poleceniu. Należy uzasadnić swój wybór a także uzasadnić, dlaczego odrzuciło się pozostały materiał. W dalszej części należy odpowiedzieć na pytania zadane przez egzaminatora. Pytania te również widzi tylko egzaminujący. Należy odpowiadać pełnymi zdaniami i nie ograniczać się do zdawkowych odpowiedzi, takich jak „”, „no”, „perché no?”. Na to zadanie przewidziane jest ok. 5 minut, włączając w to minutę na zapoznanie się z treścią.

Jak podliczymy czasy na poszczególne zagadnienia, to wyjdzie nam ok. 15 minut. Wierzcie mi, że da się odpowiedzieć na te wszystkie zagadnienia w tym czasie właśnie.

Za cały, dobrze zdany egzamin ustny można otrzymać maksymalnie 30 punktów:
– za sprawność komunikacyjną w ciągu całego egzaminu – od 0 pkt 18 pkt
– zakres użytych środków leksykalno-gramatycznych w ciągu całego egzaminu – od 0 pkt do 4 pkt
– poprawność użytych środków leksykalno-gramatycznych w ciągu całego egzaminu – od 0 pkt do 4 pkt
– wymowa w ciągu całego egzaminu – od 0 pkt do 2 pkt
– płynność wypowiedzi w ciągu całego egzaminu – od 0 pkt do 2 pkt

Należy pamiętać, że oceniane jest to jak mówimy, co mówimy, czy odpowiedzi są na temat. Nie ma tu miejsca na tzw. lanie wody. Egzaminujący ocenia nasz zasób słów i struktur gramatycznych oraz prawidłowe ich użycie i ewentualny stopień zaburzenia komunikacji w razie źle użytej konstrukcji. Wymowa i płynność wypowiedzi oceniana jest pod kątem naszego zacinania się oraz ocenia się poprawność akcentowania pojedynczych dźwięków. Dlatego też warto przed lustrem ćwiczyć cały czas wyraźną wymowę. Wiem, że stres związany z egzaminem oraz blokada w mówieniu nie są najlepszym przyjacielem zdającego, ale jeśli ktoś podchodzi do egzaminu maturalnego, musi mieć świadomość, pod jakim kątem będzie oceniany.

Egzamin ustny jest tak skonstruowany, że nie ma możliwości wyboru zadań, od którego chcemy zacząć egzamin. Nie ma też możliwości wracania do pytania wcześniejszego. Oznacza to, że jeśli będziemy chcieć zacząć od opisu obrazka to nie możemy wrócić do zadania z odgrywaniem roli. Pytanie przepada, a co najważniejsze, przepadają nam cenne punkty.

Aby zdać egzamin ustny z języka obcego, należy mieć minimum 9 punktów, czyli 30 % egzaminu należy zaliczyć.

Aha, no i jeszcze jedno, co z pewnością Was interesuje. Wszystkie pytania-zadania są napisane w języku polskim. Natomiast pytania zadawane przez egzaminującego są oczywiście w języku włoskim.

egzamin ustny – przykładowe zadania – język włoski (1)
egzamin ustny – przykładowe zadania – język włoski (2)
Matura ustna z języka włoskiego – tekst notatki (pdf)