„Italia. Mi piace!”…co się znajduje w 18. numerze kwartalnika?

Czy wiesz, jak powiedzieć po włosku „skakać z radości na czyjś widok (1)” albo „wszczynać śledztwo (2)”? Albo może chcesz dowiedzieć się czegoś więcej o Adriano Celentano? Jeśli lubisz podróżować, to koniecznie musisz wiedzieć, co zwiedzić w Rawennie. Uczysz się języka włoskiego? No, wiadomo, uczysz się. Nie znalazłeś jeszcze swojej metody nauki? Z pomocą przyjdzie Ci aż 20 sposobów, aby uczyć się języka włoskiego.

Gdzie znaleźć te wszystkie informacje i jeszcze więcej? Odpowiedź jest prosta. W 18. numerze kwartalnika „Italia. Mi piace!„. Ci, którzy uczą się języka włoskiego, znają z całą pewnością ten kwartalnik. Jeśli jednak jeszcze ktoś nie miał przyjemności nauki z tym wydawnictwem, śpieszę wyjaśnić, na czym polega cała zabawa z „Italia. Mi piace!„. Tak, tak, dobrze przeczytaliście, zabawa. Bo nauka z tym czasopismem to świetna zabawa.

Kwartalnik składa się z kilkunastu artykułów podzielonych mniej więcej tematycznie. Każdy artykuł jest poziomowany według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego (ESOKJ) – KLIKNIJ. Co to oznacza? Oznacza to tyle, że znajdziemy artykuły na takich poziomach jak: A1/A2A2/B1B1/B2B2/C1. Pod każdym tekstem znajduje się słowniczek ze słówkami, które oznaczone są na kolorowo, co ułatwia ich znalezienie. Można polemizować, czy jest to prawidłowe dydaktycznie, czy też nie. Nie zapominajmy o tym, że jest to czasopismo do nauki, a więc w tym wypadku słowniczek pod tekstem jest jak najbardziej wskazany. Niektóre teksty można odsłuchać w Internecie po zeskanowaniu kodu QR. Aplikację do skanowania kodów QR można pobrać na swój telefon, np. ze sklepu google. Oprócz tego, można pobrać bezpłatne magazyny do nauki języków obcych w formacie PDF (kliknij tutaj). Do języka włoskiego będzie to jeden z archiwalnych numerów „Italia. Mi piace!” oraz bardzo ciekawa rzecz jaką jest „Il segreto di Capo Bianco – Prolog„. Co to takiego? Przekonajcie się sami.

POBIERZ APLIKACJĘ SKANER KODÓW QR

Ze strony internetowej czasopisma można także ściągnąć w wersji PDF słownictwo (KLIKNIJ) z każdego numeru. Można wydrukować i się uczyć, powtarzać, uczyć, powtarzać, powtarzać…

Co zatem znajdziecie w 18. numerze kwartalnika? Przede wszystkim garść ciekawych artykułów z cyklu „Di tutto un po’„, m.in. artykuł o książce Italo Calvino „Il barone rampante„. Nie mniej ciekawy jest artykuł „Un italiano a Poznań„, który dodatkowo możecie odsłuchać w oryginale czytany przez native speakera.

Osobiście, uwagę zwróciłem na trzy artykuły. Pierwszy opowiada o ciekawej postaci XX wieku, który zasiadał na tronie Piotrowym jedynie 33 dni. Mowa o Albino Lucianim. W artykule znajdziemy historię śmierci człowieka, który mógł zmienić bieg historii („[…] è la storia della morte di un uomo che poteva cambiare il corso della storia.”) il corso di qc – bieg czegoś (np. wydarzeń, historii.

Drugi artykuł, który przykuł moją uwagę to rzecz o Rawennie, mieście z bogatą historią, mieście, które było stolicą aż 3 razy. Z artykułu dowiecie się m.in. tego, że, że według legendy Dante Alighieri napisał w Rawennie „Raj„, trzecią część „Boskiej Komedii„. („[…] secondo la leggenda, compone il Paradiso, la terza parte della Divina Commedia„). la terza parte – trzecia część.

Trzeci artykuł okazał się dla mnie kopalnią sposobów na naukę języka włoskiego. Znajduje się w nim aż 20 różnych metod, dzięki którym nauka języka włoskiego stanie się przyjemnością, a nie obowiązkiem. Czat, wyjazdy do Włoch, książki, radio, seriale telewizyjne i wiele innych metod, opisane krótko, ale treściwie, pozwolą na zwiększenie intensywności nauki. W końcu jak śpiewał Riccardo Cocciante, wspomniany w artykule „Lingua mia, la tua, la nostra lingua italiana„. Artykuł ten także można odsłuchać w Internecie korzystając z kodu QR.

Zapytacie, jaka cena? Jedyne 11,90 PLN. To niewiele za dużą dawkę słownictwa. Słownictwa, które przyswajamy w naturalnym dla nich środowisku, czyli w konkretnym kontekście. Nie ma co zwlekać. Trzeba koniecznie kupić.

1 fare le feste a qn — cieszyć się, skakać z radości na czyjś widok, też: łasić się

2 avviare un’indagine — wszczynać śledztwo

Reklamy

Jak po włosku jest?…czyli nazwy państw w języku Dantego (cz. I – Europa).

Rozmawiałem ostatnio na konwersacjach z moim interlokutorem o Konkursie Piosenki Eurowizji (spokojnie, nie o ESC będzie notka), którego finał mogliśmy niedawno oglądać. Opowiadałem z rozrzewnieniem, dlaczego lubię i oglądam Eurowizję, co mnie w niej zaskakuje, a co denerwuje. I nagle cisza. Zaciąłem się. Nie mogłem pójść dalej. Mh…zapomniałem języka w gębie. Ten przestój nie był jednak spowodowany tym, że nie wiem, co dalej opowiadać o Eurowizji, nie był także spowodowany niewiedzą gramatyczną i kłopotem, jakiego użyć czasu, trybu czy przyimka. Powód było o tyle błahy, jednocześnie straszny. Z jednej strony zapomniałem, a z drugiej nie wiedziałem(?), jak po włosku brzmi nazwa kraju… Bośnia i Hercegowina. Wtedy właśnie zapaliła mi się lampka nad głową, że w zasadzie nigdy nie uczyłem się nazw krajów, bo „przecież wiem, jak się nazywają i są łatwe”. To znaczy, uczyłem się na początku przygody z językiem włoskim. Jest przecież w książkach tabela z nazwami państw i narodowościami. Niestety, jak dla mnie minusem takiej nauki jest to, że zwraca się uwagę na to, jak odmienia się nazwa danej narodowości, czy jest rodzaju męskiego, czy żeńskiego, a nie zwraca się uwagi na to, co naprawdę jest istotne, czyli nazwę samą w sobie danej narodowości. Dodatkowo w takich tabelach znajdziemy podstawowe kraje, z pewnością nie było w moich tabelach państw bałkańskich. No i wyszło szydło z worka.

źródło

Kiedy jest konieczność znalezienia nazwy w głowie, okazuje się, że w tej szufladce w moich zwojach mózgowych panuje totalna pustka i tylko pająki się w niej gnieżdżą. Jako że cierpię na arachnofobię, stan rzeczy w szufladkach należy zmienić. Zrobię to tu i teraz. Co może okazać się dla Was zbawienne, bo niby pamiętamy te nazwy, ale czasem naprawdę jest totalne NIC w głowie. Tym, którzy znają nazwy państw po włosku, przyda się powtórka, wszak nauka języka to przecież ciągła powtórka. O ile z nazwami państw europejskich nie ma większego kłopotu, o tyle już z nazwami państw kontynentu azjatyckiego czy afrykańskiego mogą być problemy.

Ponieważ mieszkamy na Starym Kontynencie, dzisiaj zajmiemy się państwami europejskimi. Będzie to lista, w której znajdziecie: polską i włoską nazwę państwa, oficjalną nazwę po włosku, nazwę stolicy po włosku, nazwę języka urzędowego po włosku i nazwę mieszkańców danego kraju. Jak wiemy, jedno państwo może zamieszkiwać kilka narodowości, dlatego też skupię się na głównych narodowościach. W kolejnych wpisach będę uzupełniać nazwy krajów pozostałych kontynentów.

Pod poniższą tabelą znajdziecie plik w wersji PDF, w której znajduje się lista poszerzona o nazwę języka urzędowego i nazwę narodowości. Wersja do pobrania i wydrukowania.

L.p. polska nazwa państwa włoska nazwa państwa kompletna włoska nazwa państwa stolica po włosku
nome nome completo capitale
1 Albania Albania Repubblica d’Albania Tirana
2 Andora Andorra Principato di Andorra Andorra la Vella
3 Austria Austria Repubblica d’Austria Vienna
4 Belgia Belgio Regno del Belgio Bruxelles
5 Białoruś Bielorussia Repubblica di Bielorussia Minsk
6 Bośnia i Hercegowina Bosnia ed Erzegovina x Sarajevo
7 Bułgaria Bulgaria Repubblica di Bulgaria Sofia
8 Cypr Cipro Repubblica di Cipro Nicosia
9 Państwo Watykańskie Città del Vaticano Stato della Città del Vaticano Città del Vaticano
10 Chorwacja Croazia Repubblica di Croazia Zagabria
11 Dania Danimarca Regno di Danimarca Copenaghen
12 Estonia Estonia Repubblica d’Estonia Tallinn
13 Finlandia Finlandia Repubblica di Finlandia Helsinki
14 Francja Francia Repubblica Francese Parigi
15 Niemcy Germania Repubblica Federata di Germania Berlino
16 Grecja Grecia Repubblica Ellenica Atene
17 Irlandia Irlanda Repubblica d’Irlanda Dublino
18 Islandia Islanda Repubblica d’Islanda Reykjavik
19 Włochy Italia Repubblica Italiana Roma
20 Łotwa Lettonia Repubblica di Lettonia Riga
21 Liechtenstein Liechtenstein Principato del Liechtenstein Vaduz
22 Litwa Lituania Repubblica di Lituania Vilnus
23 Luksemburg Lussemburgo Granducato di Lussemburgo Lussemburgo
24 Macedonia Macedonia Repubblica di Macedonia Skopje
25 Malta Malta Repubblica di Malta La Valletta
26 Mołdawia Moldavia Repubblica di Moldavia Chișinău
27 Monako Monaco Principato di Monaco Monaco
28 Czarnogóra Montenegro x Podgorica
29 Norwegia Norvegia Regno di Norvegia Oslo
30 Holandia Paesi Bassi x Amsterdam
31 Polska Polonia Repubblica di Polonia Varsavia
32 Portugalia Portogallo Repubblica Portoghese Lisbona
33 Wielka Brytania Regno Unito Regno Unito di Gran Bretagna e Irlanda del Nord Londra
34 Czechy Repubblica Ceca/Cechia x Praga
35 Rumunia Romania x Bucarest
36 Rosja Russia Federazione Russa Mosca
37 San Marino San Marino Serenissima Repubblica di San Marino San Marino
38 Serbia Serbia Repubblica di Serbia Belgrado
39 Słowacja Slovacchia Repubblica Slovacca Bratislava
40 Słowenia Slovenia Repubblica di Slovenia Lubiana
41 Hiszpania Spagna Regno di Spagna Madrid
42 Szwecja Svezia Regno di Svezia Stoccolma
43 Szwajcaria Svizzera Confederazione Svizzera Berna
44 Ukraina Ucraina x Kiev
45 Węgry Ungheria x Budapest

 lista państw europejskich po włosku – wersja PDF

„Gdybyś czytał mój blog, wiedziałbyś więcej?” Zdania warunkowe w języku włoskim.

Jeśli będziecie grzeczni, to przeczytacie poniższy wpis (jak będziecie niegrzeczni, to w sumie też go przeczytacie). Jeśli będzie ładna pogoda, wyjedziecie na wakacje. Gdybyś chciał się napić kawy, to byś ją zrobił. Gdybyście się więcej uczyli włoskiego, to dzisiaj mówilibyście lepiej. Gdybyście…jeśli…znacie te konstrukcje w języku polskim doskonale. Są to zdania warunkowe, które słownik PWN definiuje, jako „zdanie podrzędne pełniące funkcję okolicznika warunku”. Zapraszam na wpis, który jest co prawda na wyższym stopniu zaawansowania, ale nie oznacza to, że nie można poczytać jak tworzyć pewne zdania, które w pewnych momentach mogą nam się przydać. Uwolnij swoje myśli i dowiedz się jak „gdybać” po włosku. Wbrew pozorom to nie jest takie trudne, jak wydaje się na samym początku.

Czym są zdania warunkowe?

a) to konstrukcja określająca, jaki warunek zdania podrzędnego musi zostać spełniony aby zrealizowana została czynność zdania nadrzędnego

b) prawdopodobieństwo spełnienia czynności wyrażone jest przez odpowiedni dobór czasów zdania podrzędnego i nadrzędnego

W języku włoskim wyróżnia się 3 główne typy zdań warunkowych:
typ I – możliwy do spełnienia
typ II – prawdopodobny
typ III – niemożliwy do spełnienia

budowa zdań warunkowych
se + zdanie podrzędne + zdanie nadrzędne

zdania warunkowe składają się zawsze z dwóch części
se + (1) zdanie podrzędne = warunek + (2) zdanie nadrzędne = rezultat

Kolejność zdań składowych jest dowolna: na początku może wystąpić zarówno zdanie podrzędne, jak i nadrzędne:
1. se + zdania podrzędne: wyraża warunek do spełnienia,
2. zdanie nadrzędne: opisuje rezultat spełnienia warunku.

Se (1) ti sbrighi, (2) arriverai in tempo.
Jeżeli pospieszysz się, dojedziesz na czas.

I TYP – WARUNEK REALNY DO SPEŁNIENIA

a) zdania warunkowe I typu odnoszą się do teraźniejszości lub przyszłości
b) przedstawiają realną możliwość spełnienia warunku, zawartego w zdaniu podrzędnym

se + presente indicativo + presente indicativo
Se mangi pochi carboidrati, dimagrisci – Jeśli jesz mało węglowodanów, chudniesz.

se + presente indicativo + futuro
Se facciamo i compiti adesso, avremo tutta la sera libera. – Jeśli zrobimy pracę domową teraz, będziemy mieć cały wieczór wolny..

se + presente indicativo + imperativo
Se sei stanco, va’ a dormire! – Jeśli jesteś zmęczony, idź spać!

se + futuro + futuro
Se sarai bravo, ti farò giocare con me. – Jeśli będziesz grzeczny, pozwolę Ci zagrać ze mną.

II TYP – WARUNEK MOŻLIWY DO SPEŁNIENIA

a) zdania warunkowe II typu odnoszą się do teraźniejszości lub przyszłości,
b) przedstawiają warunek niespełniony w teraźniejszości, ale jeszcze możliwy do spełnienia w przyszłości – znamy to jako gdybanie.

se + congiuntivo imperfetto + condizionale semplice
– Se io lavorassi di meno, sarei meno stanco. – Gdybym mniej pracował, byłbym mniej zmęczony.
– Se lo sapessi, te lo direi. – Gdybym wiedział, to bym Ci to powiedział.

III TYP – WARUNEK NIEMOŻLIWY DO SPEŁNIENIA

a) zdania warunkowe III typu odnoszą się do przeszłości,
b) przedstawiają warunek, który nie został spełniony w przeszłości, a więc jego realizacja nie jest już możliwa do realizacji.

se + congiuntivo trapassato + condizionale composto
– Se avessi studiato di più, saresti stato promosso. – Gdybyś więcej się uczył (w przeszłości), zdałbyś.
– Se avessi mangiato meno, non ti saresti sentita così male ieri. – .Gdybyś zjadła mniej, nie czułabyś się wczoraj tak źle.
– Se me l’avesse detto prima, non sarei venuta. – Gdyby mi to wcześniej powiedział, nie przyszłabym.

W języku potocznym można użyć konstrukcji:

se + imperfetto indicativo + imperfetto indicativo
– Se non lo compravo, avevo ancora molti soldi. – Gdybym tego nie kupił, miałbym nadal dużo pieniędzy.

TYP MIESZANY

Typ mieszany zakłada:
a) warunek niezrealizowany w przeszłości ma swoje konsekwencje w teraźniejszości,
b) warunek odnosi się do teraźniejszości, ale konsekwencje w przeszłości.

ad. a) se + congiuntivo trapassato + condizionale semplice
– Se mi avessero detto la verità, adesso starei molto meglio. – Gdyby mi powiedzieli prawdę, teraz czułabym się o wiele lepiej.
– Se non avessi mangiato tutto il gelato in casa, ora non avrei la nausea. – Gdybym nie zjadł całych lodów w domu, teraz nie miałbym mdłości.

ad. b) se + congiuntivo imperfetto + condizionale composto
– Se fosse un amico, ci avrebbe aiutato ieri. – Gdybym był przyjacielem, pomógłbym nam wczoraj.

Ćwiczenia – zdania warunkowe I typu (poziom B2)
Ćwiczenia – zdania warunkowe I typu (poziom B2)
Ćwiczenia – zdania warunkowe I typu (poziom B2)
Ćwiczenia – zdania warunkowe – dokończ zdanie (poziom B1)

Jak czytać (w języku obcym) dla przyjemności?

Cześć Kuba. Dzięki, że dodałeś mnie do tej włoskiej grupy o kotach, wiesz, tej Amici Gattari. Ona na serio uzależnia. Tylko wiesz, co? Nie rozumiem wszystkich komentarzy. Tzn. wiem, co jest napisane, ale nie rozumiem wszystkich słów, muszę je przetłumaczyć, jak wrócę.

Hej, fajnie byłoby czytać książki po włosku, tylko kurcze wiesz, biorę książkę, zaczynam czytać, niby rozumiem, ale kurde tam jest masa słów, których nie znam, przecież nie będę tłumaczyć wszystkich słów…- OK., ale rozumiesz mniej więcej albo globalnie tekst? – pytam. Tak, rozumiem, o czym jest np. rozdział, ale wiesz, ja bym chciał wiedzieć wszystko dokładnie, co oznaczają dane słowa.”

Ech…
Kiedy uczymy się języka włoskiego (bądź każdego innego języka obcego), dążymy do tego, aby poznać jak najwięcej słów, zwrotów, uczymy się gramatyki i wszystkiego tego, co związane jest z językiem obcym. Chcemy być jak najbardziej komunikatywni z rodzimymi użytkownikami języka obcego. To jest jak najbardziej prawidłowa postawa. Jest jednak pewne „ale”.


Kiedy zaczynamy czytać książkę w języku obcym i czujemy się na siłach, że podołamy, to nagle okazuje się, że niby rozumiem, co czytamy, ale zaczynamy zwracać uwagę na zupełnie coś innego niż treść książki. Skupiamy swoją uwagę na słówkach, których kompletnie nie rozumiemy. Co wtedy przychodzi do głowy? Wziąć słownik i zacząć je tłumaczyć. Co się wtedy dzieje najczęściej? Zamykamy książkę, odkładamy, włączamy TV i mamy cały świat w nosie. To nie tak powinno działać. Zupełnie nie tak. Zatem jak?

Czytajmy dla przyjemności, a nie dla nudnego obowiązku nauki. Przecież tyle mówi się o nauce przez zabawę. Czy dziecko uczące się w ten sposób pyta o każde niezrozumiałe słowo? Ano nie. Rozumie go z kontekstu, rozumie globalnie, o co chodzi. Uczy się właśnie przez kontekst.

Tak samo w czasie czytania. Jeśli potraktujemy czytanie książki, dłuższych tekstów, a nawet komentarze w social media, jako obowiązek zrozumienia wszystkiego, co do słowa, to bardzo szybko zniechęcimy się do nauki. Bazujmy na tym, co już wiemy, spróbujmy się w danym momencie domyślić się, o co chodzi w słowie, którego nie zrozumieliśmy. Oczywiście nie chodzi tu o to, by w ogóle nie pracować ze słownikiem. Broń Cię Losie. Chodzi o to, by nie biegać do słownika przy każdym nieznanym nam słowie. Zatracimy sens czytania. A i z tej nauki niewiele będzie. Pewne słowa tworzą szerszy kontekst, inne są częścią związków frazeologicznych i same znaczą zupełnie coś innego. Dlatego też nie ma sensu tłumaczyć książki (uparłem się na książkę ewidentnie) słowo po słowie. Tłumacze przecież też tego tak nie robią.


Ten, kto czyta mój blog, wie, że jestem przeciwnikiem „domyślania się” w języku obcym. Czym innym jest jednak domyślanie się pewnych rzeczy, których nie chce się nam nauczyć (np. kością niezgody wciąż jest nauka passato remoto). Jeśli przeczytamy kilka książek w języku, którego się uczymy, to w pewnym momencie zauważymy, że rozumiemy coraz więcej i więcej nie zaglądając w ogóle do słownika.

Kiedy czytamy książki po polsku, także bywają słowa, zwroty, których od razu nie rozumiemy, nie znam osoby, która od razu wertuje słownik wyrazów obcych albo poprawnej polszczyzny. Albo zrozumiemy to słowo z kontekstu, albo sprawdzimy je później.
Jedynym momentem dobrym na sprawdzenie danego słowa czy zwrotu jest ten czas, gdy dane słowo powtarza się kilkukrotnie w książce. Jest na tyle uciążliwe to słowo, że ni w ząb nie jesteśmy w stanie go zrozumieć i po prostu przeszkadza w zrozumieniu globalny. Wtedy proponuję sprawdzić je od razu. Dzięki temu znów poczujemy ulgę i będziemy czerpać przyjemność z czytania.

Reasumując. Nie zniechęcam do korzystania ze słownika. Wręcz przeciwnie, namawiam do korzystania, ale może niekoniecznie w trakcie czytania książki. Wtedy zatracimy dwie ważne rzeczy, jakimi są przyjemność z czytania i nauka. Skupimy się tylko na rzeczach, które czytamy w danym momencie i nie zrozumiemy globalnie treści książki. Czytajmy książki dla przyjemności, a nie z obowiązku. Nauka w tym wypadku jest jakby na dalszym planie, której nie zauważamy, a mimo to uczymy się.

O metodach jak czytać książki w języku obcym, pisałem także –> TUTAJ

 

źródło zdjęć: pixabay.com

Jak brzmi „Hymn o miłości” (1 Kor 1-13) po włosku i co do tego ma congiuntivo?

Ci, co mnie znają, zastanawiają się teraz, co mi się stało, że piszę o tekście, który oficjalnie jest integralną częścią Pisma Świętego. Odpowiadam krótko, że „nic mi się nie stało„. Akurat tak się składa, że tekst ten, a i owszem pochodzi z Biblii, ale jest także przykładem pięknego słowa, które zawsze mnie wzrusza. Odrzucam tu całą ideologię, bo nie o niej chcę tu pisać. Nie ten wpis, nie to miejsce, nie ten czas. Niemniej jednak za moich czasów (jak to brzmi), w szkole, a dokładniej w liceum, omawialiśmy ten utwór i tak jest ze mną od tamtej pory.

Hymn o miłościŚwiętego Pawła z Tarsu, Pawła Apostoła, to nic innego jak pieśń pochwalna, która wylicza przymioty miłości. Nie ma co ukrywać, każdy kochał, kocha i będzie kochać. Ubranie w słowa tego uczucia powoduje, że staje się ono nam jeszcze bardziej bliskie i ludzkie. Cały tekst bądź jego fragmenty usłyszymy m.in. podczas ślubów. Hymn ten został także pięknie zaśpiewany przez Grzegorza Turnaua w oratorium Jana Kantego Pawluśkiewicza „Nieszpory Ludźmierskie”, zarejestrowane w 1992 roku.

Tekst polski jest wszystkim mniej lub bardziej znany, natomiast jak brzmi po włosku? Sami się przekonajcie, czytając go, bądź słuchając. Tekst włoski pochodzi z Pisma Świętego, edycja C.E.I. 2008. (Conferenza Episcopale Italiana).

Czytając „Hymn o miłości” po włosku, możecie ćwiczyć…congiuntivo. Tak, tak…nasze stare, dobre, kochane Kondżi. Formy avessi, parlassi, possedessi, conoscessi…i cała reszta to nic innego, jak congiuntivo imperfetto.

1 Corinzi 13, 1-13
Inno alla carità

1Se anche parlassi le lingue degli uomini e degli angeli, ma non avessi la carità, sono come un bronzo che risuona o un cembalo che tintinna.
2 E se avessi il dono della profezia e conoscessi tutti i misteri e tutta la scienza, e possedessi la pienezza della fede così da trasportare le montagne, ma non avessi la carità, non sono nulla.
3 E se anche distribuissi tutte le mie sostanze e dessi il mio corpo per esser bruciato, ma non avessi la carità, niente mi giova.
4 La carità è paziente, è benigna la carità; non è invidiosa la carità, non si vanta, non si gonfia,
5 non manca di rispetto, non cerca il suo interesse, non si adira, non tiene conto del male ricevuto,
6 non gode dell’ingiustizia, ma si compiace della verità.
7 Tutto copre, tutto crede, tutto spera, tutto sopporta.
8 La carità non avrà mai fine. Le profezie scompariranno; il dono delle lingue cesserà e la scienza svanirà.
9 La nostra conoscenza è imperfetta e imperfetta la nostra profezia.
10 Ma quando verrà ciò che è perfetto, quello che è imperfetto scomparirà.
11 Quand’ero bambino, parlavo da bambino, pensavo da bambino, ragionavo da bambino. Ma, divenuto uomo, ciò che era da bambino l’ho abbandonato.
12 Ora vediamo come in uno specchio, in maniera confusa; ma allora vedremo a faccia a faccia. Ora conosco in modo imperfetto, ma allora conoscerò perfettamente, come anch’io sono conosciuto.
13 Queste dunque le tre cose che rimangono: la fede, la speranza e la carità; ma di tutte più grande è la carità!

Passato remoto – o co ta cała awantura?

Przychodzi taki moment w nauce języka włoskiego (obcego), że zastanawiamy się, czy pewne zagadnienia są nam potrzebne do komunikowania się. Jeśli potrafimy bez (większych) przeszkód kupić sobie chleb w sklepie, zamówić pizzę we włoskiej restauracji oraz wymienić uprzejmości w drzwiach z Włochem, to przecież nic więcej do szczęścia nie jest nam potrzebne. Język ma służyć do komunikowania się z drugą osobą. To zdanie potwierdzi każdy filolog i każdy, kto uczy się języka. Ja także. Niemniej jednak im dalej w las, tym apetyt na poznanie go, rośnie. Przynajmniej ja tak mam. Dlatego też po przerobieniu już chyba wszystkich zagadnień gramatycznych w języku włoskim, postanowiłem zająć się passato remoto. Oczywiście te „wszystkie zagadnienia gramatyczne” są szlifowane nadal, to nie jest tak, że raz je przerobiłem i basta. Nauka języka obcego tak nie działa i z pewnością doskonale o tym wiecie.

kliknij w grafikę aby powiększyć i pobrać

Nad zasadnością nauki passato remoto powstało na różnych forach internetowych mnóstwo teorii, od takiej, że to „totalna strata czasu„, po teorie, że „bez passato remoto nie da się żyć„. Da się, da! Tylko, co to za życie? Nie no, żartuję. Tak naprawdę wszystko zależy od tego, co komu potrzebne jest do szczęścia, ucząc się języka włoskiego. Pamiętajmy, że jeśli czegoś nie używamy, nie oznacza, że nie istnieje. Passato remoto istnieje w świadomości Włochów i używają go. Szczególnie ci mieszkający na południu Półwyspu. Mając swego czasu konwersacje z Sycylijczykiem,  słyszałem, jak używał tylko remoto i ciągle się nie mógł przestawić, że ja go nie rozumiem i musi zamieniać go na passato prossimo, co było dla nie go wielką katorgą. Mnie passato remoto przydaje się do czytania książek po włosku, bo przede wszystkim tam znajdziemy ten czas. Już sam „Mały Książę” jest nafaszerowany tymi wszystkimi „disse”, „conobbe” i inne „vide”. Naturalnym jest fakt, że czytając książki, a nie znając passato remoto, domyślimy się, co oznacza dany czasownik w remoto. Ja jednak mam takie podejście (jest mocno subiektywne), że chcę to wiedzieć, a nie domyślać się. Nikogo przecież nie zmuszam do nauki remoto, mogę jedynie delikatnie zachęcać, aby je poznać i żeby się stało taką wisienką na wielkim torcie gramatycznych zmagań z językiem włoskim.

Nie twierdzę, że Włosi używają remoto tak bardzo powszechnie, jak passato prossimo czy condizionale, ale jednak używają. Zatem czym jest to passato remoto, ta kość niezgody wśród uczących się języka włoskiego?

Najogólniej rzecz ujmując, jest to czas przeszły historyczny i literacki odpowiednik passato prossimo. Wyraża on czynność przeszłą dokonaną, ale jest ona odległa od teraźniejszości i nie ma z nią zupełnie związku. Już same nazwy czasów wiele mogą nam wyjaśnić: prossimo – bliskiremoto – daleki. W zasadzie jest to słuszna definicja czasu passato remoto dla ogólnego zrozumienia różnicy między nim a passato prossimo. Należy jeszcze dodać, że jest on najbardziej nieregularnym czasem w swojej odmianie, ale…nie do końca jak się okaże kilka linijek niżej.

Jak tworzymy czas passato remoto? 

na końcu notki znajduje się lista czasowników nieregularnych w passato remoto w wersji PDF do pobrania

Jak wiemy, w języku włoskim występują trzy koniugacje –are, -ere, -ire. Odrzucamy od regularnych czasowników te końcówki, pozostaje nam sam temat czasownika, a do niego dołączamy odpowiednie końcówki dla odpowiedniej koniugacji. Wygląda to tak:

1519411696823

kliknij w grafikę aby powiększyć i pobrać

Czasowniki posiłkowe, czyli essere i avere są mocno nieregularne:

1519252300793kliknij w grafikę aby powiększyć i pobrać

Jak napisałem wyżej, passato remoto to czas bardzo nieregularny w swojej odmianie. I tak faktycznie jest, ale wystarczy w sumie tylko jedna rzecz, a dokładniej znajomość…form participio passato. Dołożyłbym do tego znajomość form II osoby liczby mnogiej congiuntivo imperfetto. Wiem, wiem, mam tego świadomość jak to brzmi. Wierzcie mi, że tylko tak strasznie brzmi. Zaraz na przykładach zobaczycie, że nie taki diabeł straszny.

Z moich (i nie tylko moich, bo np. z obserwacji Guru włoskiej gramatyki, Katerinova) obserwacji wynika, że:

  • te same czasowniki nieregularne w passato prossimo, są nieregularne także w passato remoto,
  • większa część czasowników nieregularnych należy do drugiej koniugacji,
  • nieregularnymi czasownikami pierwszej koniugacji to: andare, dare, stare
  • nie wszystkie osoby w czasownikach nieregularnych w passato remoto są nieregularne, są to 1 os. lp, 3 os. lp i 3 os. lm., które (i tak) zachowują pewną regularność.
Jak zapamiętać formy nieregularne czasowników w passato remoto?
(przeanalizuj poniższe tabele i spróbuj złapać klimat, dalej pójdzie Ci schematycznie)
  • Czasowniki, których temat kończy się na –nd, zamieniają się w spółgłoskę –s w participio passato i passato remoto

prendereW ten sam sposób odmieniają się czasowniki: comprendere, apprendere, difendere, accendere, rendere, appendere, tendere.

  • Czasowniki, których temat kończy się na –d, zamieniają się w spółgłoskę –s w participio passato i passato remoto

chiudereW ten sam sposób odmieniają się czasowniki: uccidere, deludere, illudere, ardere, dividere, esplodere, invadere.

  • Czasowniki, których temat kończy się na spółgłoskę, zamieniają się w spółgłoskę –s

correre

  • Czasowniki zakończone na –cere przyjmują w participio passato końcówkę –to
    Czasowniki zakończone na –gere przyjmują w passato remoto końcówkę –si

vincereW ten sam sposób odmieniają się czasowniki: cogliere, togliere, giungere, piangere, scegliere, sciogliere, attingere, spendere, distinguere, tingere, accorgersi, fingere.

  • Czasowniki, których participio passato kończy się na –sto, w passato remoto przyjmują końcówkę –si

chiedereW ten sam sposób odmieniają się czasowniki: rispondere, nascondere.

  • Czasowniki, których participio passato zakończone jest na –tto, w passato remoto przyjmują końcówkę –ssi

direW ten sam sposób odmieniają się czasowniki: reggere, correggere, proteggere, trarre, dirigere, distruggere.

  • Czasownik „condurre” i jego pochodne, ich participio passato zakończone na –otto, w passato remoto przjmują końcówkę –ssi

condurre

  • Czasownik zakończone na –primere, ich participio passato zakończone jest na –esso, a w passato remoto na –essi

esprimere

  • Niektóre czasowniki podwajają spółgłoskę, zgodną z tematem czasownika (participio passato – regularne)

bere

  • Czasowniki „ciężkie” do sklasyfikowania

vedere

  • Czasowniki nieregularne w passato remoto i ich participio passato trzeciej koniugacji

apparire

lista czasowników nieregularnych w passato remoto – pełna odmiana
wersja PDF do pobrania

La Locomotiva di Julian Tuwim

Nie ma w Polsce dziecka, które nie znałoby wiersza Juliana Tuwima. Wiersz ten powstał w 1938 roku i jest przykładem onomatopei „ze względu na silne wykorzystanie dobierania wyrazów tak, aby naśladowały one brzmieniem określone zjawisko.”* Jest to jeden z najpopularniejszych wierszy poety.

Zapytacie „zaraz, zaraz, co ten wiersz ma wspólnego z językiem włoskim i Włochami?„. Z Włochami może niewiele, ale z językiem włoskim już odrobinę tak. Otóż został on przetłumaczony na angielski, francuski, hiszpański, słoweński, czeski, esperanto, rosyjski i na…język włoski.

Poniższe tłumaczenie na język włoski poczynił Paolo Statuti. W internecie znajdziecie różne, przeróżne tłumaczenia. Pamiętajcie, że jest to poezja, a tę tłumaczy się trochę inaczej, dlatego też możecie nie zgadzać się z pewnymi tłumaczeniami poszczególnych słów czy fraz. Nie oznacza to jednak, że są błędne. Wszystko zależy od podejścia tłumacza. W końcu język jest żywy.

Niemniej jednak spróbujcie przeczytać na głos wersję włoską. Brzmi genialnie.

Julian Tuwim – La Locomotiva

Nella stazione la locomotiva –
Enorme, pesante,
Di olio grondante.
Soffia, ansima e dalla pancia
Il fuoco avvampa:
Bum – che caldo!
Uh – che caldo!
Puff – che caldo!
Uff – che caldo!

Ansima e sbuffa, sbuffa a malapena,
E di carbone la pancia è strapiena.
I vagoni sono già agganciati,
Grandi, pesanti come carri armati
E ognuno è pieno di adulti e bambini,
In uno cavalli, in un altro bovini,
In un terzo siedono solo grassoni,
Siedono e mangiano grassi capponi.
Nel quarto dodici casseforti,
E nel quinto sette pianoforti,
Nel sesto una bombarda blindata!
Sotto ogni ruota una zeppa ferrata!

Nel settimo tavoli tondi e caraffe,
Nel seguente un orso e due giraffe,
Nel nono tanti maiali ingrassati,
Nel decimo casse e bauli borchiati,
I vagoni sono circa quaranta,
Anzi no, forse anche cinquanta.

E se venissero sia pur mille atleti
E mangiasse ognuno sei pasti completi,
E tutti avessero ogni muscolo teso,
Non reggerebbero tutto quel peso!

A un tratto – un fischio!
A un tratto – fiffiì!
Il vapore – bum!
Le ruote – tutum!

Dapprima
lentamente
come una tartaruga
pesantemente
Si è scossa
si è mossa
sulle rotaie
pigramente.

Uno strappo ai vagoni e tira,
E ruota dietro ruota gira,
Accelera e corre, corre più sicura,
Martella, batte ribatte e tambura.

Dove va? Dove va? Sempre diritto!
Sempre sui binari, a capofitto,
Per monti, per campi vola come un dardo,
Per evitare di giungere in ritardo,
A tempo rimbomba e batte to–to-to:
Tac to-to, tac to-to, tac to-to, tac to-to,
Fluida e lieve vola lontano,
Come se fosse un aeroplano,
Non una macchina così trafelata,
Ma un’inezia, una baggianata.

E dove, e come, perché così incalza?
Perché to-to, to-to in avanti balza?
Corre, martella, avvampa, bum-bum?
Il vapore l’ha mossa con forza puff-puff,
Puff – il vapore dalla caldaia ai pistoni,
E i pistoni come duecento polmoni
Pompano, pompano e il treno avanza,
Tac to-to tac to-to con forza e baldanza,
E le ruote rombano e batton to-to-to:
Tac to-to, tac to-to, tac to-to, tac to-to!…