#matura2018 (3) – rzeczownik – jego liczba i rodzaj; słownictwo – człowiek, cz. 2.

Zapraszam na pierwszy wpis dotyczącego gramatyki i słownictwa z języka włoskiego. Materiał może posłużyć do powtórek do matury z języka włoskiego, jak również do powtórek materiału dla samego siebie, a także do nauki dla początkujących.
Wpis powstał głównie z myślą dla członków fejsbókowej grupy –> MATURA – język włoski, do której serdecznie zapraszam.

Listę słówek „Człowiek, cz. II” oraz poniższy wpis dotyczący rzeczownika, znajdziecie na końcu notki pod postacią pliku pdf. Zawsze będzie on w plikach, tak aby można było sobie go ściągnąć i wydrukować. Pomyślałem, że tak będzie wygodniej dla wszystkich, którzy chcą sobie kompletować tego typu wpisy 🙂

Całościowy Plan Działania na przyszłe tygodnie znajdziecie w tym wpisie –> KLIKNIJ TUTAJ.

Rzeczownik

Rzeczownik:

  • rzeczownik [il nome] to odmienna samodzielna część mowy, nazywająca osoby, rzeczy, zwierzęta, rośliny, zjawiska
  • odpowiada na pytania: kto? co?

Rzeczowniki w języku włoskim:

  • poprzedzone są zazwyczaj przez rodzajnik, który wskazuje na ich: rodzaj, liczbę oraz określoność lub nieokreśloność
  • odmieniają się tylko przez rodzaje i liczby
  • nie odmieniają się przez przypadki, a odmianę zastępuje odpowiednie użycie przyimków [le preposizioni]

RODZAJ RZECZOWNIKA

Rzeczowniki włoskie mają tylko dwa rodzaje:

1) męski – maschile
2) żeński – femminile

Rodzaj rzeczownika można określić po stojącym przed nim rodzajniku lub zaimku.

RODZAJ MĘSKI

Rodzaj męski obejmuje:

  • większość rzeczowników zakończonych na -o -i -e, oraz kilka zakończonych na -a
    il pranzo – obiad
    il libro – książka
    il sosia – sobowtór
  • nazwy drzew
    il melo – jabłoń
    il ciliegio – czereśnia

    WYJĄTEK!!!
    la vite – winorośl
    oraz nazwy drzew zakończone na -a, np. la quercia – dąb
  • nazwy rzek i jezior
    il Tevere – Tybr
    il Po – Pad
    il Garda – jezioro Garda

    WYJĄTEK!!!
    Większość nazw rzek zakończonych na -a, np. la Vistola – Wisła
  • nazwy miesięcy i dni tygodnia
    il febbraio – luty
    il settembre – wrzesień
    il lunedì – poniedziałek
    il sabato – sobota

    WYJĄTEK!!!
    la domenica – niedziela
  • rzeczowniki rodzaju męskiego będące tytułami, zakończone na -re
    dottore, signore, professore, ingegnere

RODZAJ ŻEŃSKI

Rodzaj żeński obejmuje:

  • większość rzeczowników kończących się na -a oraz część kończących się na -e  -i  -o
    la macchina – samochód
    la frase – zdanie
    la casa – dom
    la lezione – lekcja
  • rzeczowniki stanowiące nazwy owoców:
    la mela – jabłko
    la ciliegia – czereśnia
    WYJĄTKAMI są nazwy wspólne dla drzew owocowych i ich owoców:
    il limone – cytryna
    il mandarino – mandarynka
    il fico – figa
  • nazwy miast:
    (la) Milano – Mediolan
    (la) Varsavia – Warszawa

    WYJĄTEK!!!
    il Cairo – Kair
  • nazwy wysp:
    la Sicilia – Sycylia
    la Islanda – Islandia

    WYJĄTEK!!!
    il Madagascar – Madagaskar
  • nazwy marek samochodów:
    la Fiat, la Mercedes
  • rzeczownik, który sprawia dość dużo kłopotu uczącym się języka włoskiego
    la gente – ludzie (la gente è buona – ludzie są dobrzy)

Tworzenie rzeczowników rodzaju żeńskiego

Rodzaj żeński rzeczowników osobowych tworzy się przez:

  • zmianę końcówki rzeczownika rodzaju męskiego z -o na -a:
    il maestro, la maestra – nauczyciel, nauczycielka
    il gatto, la gatta – kot, kotka
  • zmianę końcówki rzeczownika rodzaju męskiego -e na -a:
    il signore, la signora – pan, pani
    il padrone, la padrona – szef, sze­fowa
    l’infermiere, l’infermiera – pielęgniarz, pielęgniarka
  • zmianę końcówki rzeczownika rodzaju męskiego -e na -essa:
    il dottore, dottoressa – lekarz, lekarka
    l’oste – l’ostessa – gospodarz, gospodyni
    il leone, la leonessa – lew, lwica
    lo studente, la studentessa – student, studentka
  • zmianę końcówki rzeczownika rodzaju męskiego -tore na -trice:
    il pittore, la pittrice – malarz, malarka
    il vincitore, la vincitrice – zwycięzca, zwyciężczyni
  • rodzaj żeński nazw zwierząt i ptaków:
    – nazwy zwierząt rodzaju żeńskiego tworzy się od nazw rodzaju męskiego przez zmianę końcówki rodzaju męskiego -o na -a:
    il gatto, la gatta – kot, kotka
    l’asino, l’asina – osioł, oślica

    WYJĄTEK!!!
    gallo, gallina – kogut, kura.

– nazwy rodzaju żeńskiego tworzy się przez zmianę końcówki na­zwy rodzaju męskiego -e na -essa:
il leone, la leonessa – lew, lwica
l’elefante, l’elefantessa – słoń, słonica.

– niektóre zwierzęta mają różne nazwy dla rodzaju męskiego i dla rodzaju żeńskiego:
il cane, la cagna – pies, suka
il becco, la capra – kozioł, koza
il montone, la pecora – baran, owca
il porco, la scrofa – wieprz, maciora

UWAGA!!!
Nazwy niektórych zwierząt mają jedną formę wspólną dla rodzaju męskiego i dla rodzaju żeńskiego. Są to rzeczowniki odnoszące się na ogół do świata zwierzęcego. Ich rodzaj jest czysto gramatyczny i nie odzwierciedla biologicznego podziału płci:

la balena – wieloryb – jest rzeczownikiem rodzaju żeńskiego i nie ma odpowiadającej mu formy męskiej

il canguro – kangur – jest rzeczownikiem rodzaju męskiego i nie ma odpowiadającej mu formy żeńskiej.

Chcąc sprecyzować płeć osobnika, należy dodać do rzeczownika formę maschio (samiec) lub femmina (samica):

– la tartaruga maschio, il maschio della tartaruga – samiec żółwia

– la tartaruga femmina, la femmina della tartaruga – samica żółwia

  • część rzeczowników żywotnych ma odrębne for­my dla rodzaju męskiego
    i żeńskiego

    l’uomo, la donna – mężczyzna, kobieta
    il maschio, la femmina – samiec, samica
    il marito, la moglie, mąż, żona
    il padre, la madre – ojciec, matka
    il fratello, la sorella – brat, siostra
    il toro, la mucca – byk, krowa
  • jednakową postać niezależnie od rodzaju, mają rzeczowniki:
    – zakończone na -ese, stanowiące nazwę narodowości:
    il francese, la francese – francuz, francuzka

– zakończone na -ante i -ente:
il cantante, la cantante – śpiewak, śpiewaczka
l’insegnante, l’insegnante – nauczyciel, nauczycielka

– zakończone na -a, -ista, -cida:
l’artista, l’artista – artysta, artystka
l’autista, l’autista – kierowca
la guida, la guida – przewodnik, przewodniczka
il turista, la  turista – turysta, turystka
il protagonista, la protagonista – bohater, bohaterka

– niektóre rzeczowniki osobowe zakończone na -e:
il nipote, la nipote – wnuk, wnu­czka
il coniuge, la coniuge – małżonek, małżonka

– niektóre rzeczowniki, zależnie od rodzaju, mają różne znaczenia:
un critico, una critica – krytyk, krytyczka
un melo, una mela – jabłoń, jabłko
un posto, una posta – miejsce, poczta
un modo, una moda – sposób, moda
un banco, una banca – lada, bank

LICZBA MNOGA RZECZOWNIKA

ZMIANA KOŃCÓWEK LICZBY POJEDYNCZEJ

rodzaj

liczba pojedyncza

liczba mnoga

męski

o, e, a, i

i

żeński

a

e

e, i

i

Liczba mnoga regularna

  • rzeczowniki rodzaju męskiego zmieniają końcówki liczby pojedynczej
    z -o -e -a -i na -i o e a i –> i

    lo zaino, gli zaini – plecak, plecaki
    l’atlante, gli atlanti – atlas, atlasy
    il problema, i problemi – problem, problemy
  • rzeczowniki rodzaju żeńskiego zmieniają końcówki liczby pojedynczej
    z -a
    na -e oraz z -e -i na -i a –> e     e i –> i
    la chiave, le chiavi – klucz, klucze
    la matita, le matite – ołówek, ołówki

 

kilka rzeczowników rodzaju żeńskiego zakończonych na -o w liczbie mnogiej nie zmieniają końcówek:
la radio – radio
la dinamo – prądnica
la moto – motocykl
l’auto – samochód
la foto – fotografia
la metro – metro
WYJĄTEK!!!
la mano, le mani – ręka, ręce
l’ala, le ali – skrzydło, skrzydła
l’arma, le armi – broń

Liczba mnoga nieregularna

  • rzeczowniki nie zmieniające końcówek w liczbie mnogiej
    – rzeczowniki z akcentem na ostatniej głosce:
    il caffè, i caffè – kawa
    la virtù, le virtù – cnota
    l’età, le età – wiek

– rzeczowniki 1-sylabowe:
il re, i re – król, królowie
la gru, le gru – żuraw, żurawie

– rzeczowniki kończące się na samogłoskę -i:
il paraurti, i paraurti – zderzak, zderzaki
la tesi, le tesi – teza, tezy

– niektóre rzeczowniki zakończone na spółgłoskę:
il bar, i bar – bar, bary
lo sport, gli sport – sport, sporty

– rzeczowniki zakończone na -ie:
la superficie, le superfici – powierzchnia, powierzchnie
la specie, le specie – gatunek
la serie, le serie – seria
WYJĄTEK!!!
la moglie – le mogli – żona

  • niektóre rzeczowniki w liczbie mnogiej są innego rodzaju niż w liczbie pojedynczej:
    l’eco, gli echi – echo, echa
    l’uovo, le uova – jajko, jajka
    il dito, le dita – palec, palce
    il corno, le corna – róg, rogi
    il lenzuolo, le lenzuola (i lenzuoli) – prześcieradło, pościel (prześcieradła)
    il paio, le paia – para
  • rzeczowniki występujące tylko w liczbie mnogiej
    gli spinaci – szpinak
    gli occhiali – okulary
    i pantaloni – spodnie
    le nozze – wesele
    le redini – lejce
    le mutande – majtki
    le forbici – nożyce
  • niektóre rzeczowniki posiadają dwie formy liczb mnogiej
    il braccio, le braccia, i bracci – ramię, ramiona człowieka, ramiona np. fotela
    il ginocchio, le ginocchia, i ginocchi – kolano, kolana
    l’orecchio, le orecchie, gli orecchi – ucho, uszy, ucha np. dzbanka
    il labbro, le labbra, i labbri – warga, wargi, brzegi
    l’osso, le ossa, gli ossi – kość, kości, kości poćwiartowanego zwierzęcia

 

GARŚĆ PLIKÓW DO TEORII I ĆWICZEŃ

Rzeczownik – (teoria) wersja pdf
Człowiek cz. II – wersja pdf
ćwiczenia – rzeczownik, cz. 1 (strona www)
Rzeczownik – ćwiczenia + klucz – wersja pdf

Reklamy

#matura2018 (2) – rodzajnik + słownictwo – człowiek cz. 1

Zapraszam na pierwszy wpis dotyczącego gramatyki i słownictwa z języka włoskiego. Materiał może posłużyć do powtórek do matury z języka włoskiego, jak również do powtórek materiału dla samego siebie, a także do nauki dla początkujących.
Wpis powstał głównie z myślą dla członków fejsbókowej grupy –> MATURA – język włoski, do której serdecznie zapraszam.

Dziś zajmiemy się rodzajnikiem włoskim, jego odmianą oraz użyciem. Ilość teorii może na początku przerazić, ale wierzcie mi, że to tylko pozory. Porządnie się wczytajcie w tekst. Jak już to zrobicie to zapraszam do wykonania ćwiczeń, które znajdziecie na końcu notki, które są pod postacią linków do stron, które otwierać się będą w nowym oknie.

Zapraszam także do zapoznania się ze słownictwem, które dziś dotyczyć będzie człowieka, a konkretniej jego wyglądu, charakteru i opisu części ciała. Jest to I z dwóch części listy słówek. Link również znajdziecie na końcu notki.

Listę słówek oraz poniższy wpis dotyczący rodzajnika znajdziecie na końcu notki pod postacią pliku pdf. Zawsze będzie on w plikach, tak aby można było sobie go ściągnąć i wydrukować. Pomyślałem, że tak będzie wygodniej dla wszystkich, którzy chcą sobie kompletować tego typu wpisy 🙂

Całościowy Plan Działania na przyszłe tygodnie znajdziecie w tym wpisie –> KLIKNIJ TUTAJ.

Rodzajnik

Rodzajnik [articolo] jest jednym z określników, czyli wyrazów gramatycznych. Poprzedza rzeczownik i służy do zaktualizowania go w tekście, a więc do nadania mu znaczenia dokładnie określonego. Rodzajnik pozostaje z rzeczownikiem w ścisłym związku gramatycznym, zgadzając się z nim w rodzaju i liczbie.

W języku włoskim wyróżniamy trzy typy rodzajników:
1. określony [articolo determinativo]
2. nieokreślony [articolo indeterminativo]
3. cząstkowy [articolo partitivo]

RODZAJNIK OKREŚLONY

rodzaj męski

rodzaj żeński

liczba pojedyncza

il, lo, l’

la, l’

liczba mnoga

i, gli

le

Użycie:

il
przed rzeczownikami rodzaju męskiego liczby pojedynczej, rozpoczynających się od spółgłoski, z wyjątkiem s przedspółgłoskowego, gn, pn, ps, sc, x, z oraz spółsamogłoski i (wymawianej jak j): il ladro, il figlio

lo
przed rzeczownikami rodzaju męskiego liczby pojedynczej zaczynającymi się od s przedspółgłoskowego, gn, pn, ps, sc, x, z oraz od półsamogłoski i (wymawianej jak j): lo stivale, lo, sciame, lo sport, lo zio, lo psicologo, a także przed wyrazami obcego pochodzenia: lo pteroide

l’
przed rzeczownikami rodzaju męskiego i żeńskiego liczby pojedynczej zaczynającymi się od samogłoski: l’amico, l’anima, l’ombrello, l’acqua

la
przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego liczby pojedynczej, zaczynającymi się od spółgłoski: la sorella, la finestra, la strada, la lingua

i
przed rzeczownikami rodzaju męskiego liczby mnogiej, w tych samych sytuacjach, co rodzajnik il: i ladri, i figli

gli
przed rzeczownikami rodzaju męskiego liczby mnogiej, zaczynającymi się do samogłoski, s przedspółgłoskowego, gn, ps, sc, x, z oraz od półsamogłoski i (czytanej jak j): gli amici, gli spaghetti, gli zii, gli errori

le
przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego liczby mnogiej: le amiche, strade, le sorelle

Rodzajnika określonego używa się także przy:

  • rzeczownikach, o których była przedtem mowa:
    1. Un corteo di circa duemila pubblici funzionari si è formato stamani davanti al municipio.
    2. Il corteo è arrivato verso mezzogiorno davanti al minister delle finanze.
    1. (jakiś) Pochód złożony z około dwu tysięcy funkcjonariuszy publicznych uformował się dzisiaj rano przed magistratem.
    2. Około południa pochód (o którym mówiłem w pierwszym zdaniu) przybył pod ministerstwo finansów.
  • rzeczownikach oznaczających coś względnie znanego:
    ha perso il treno – spóźnił się pociąg
  • rzeczownikach abstrakcyjnych:
    Roma ereditò la musica dalla Grecia – Rzym przejął muzykę z Grecji
  • rzeczownikach, do których bez zmiany sensu zdania można dodać ‘każdy’ lub ‘wszyscy’:
    l’uomo è mortale – człowiek jest śmiertelny = każdy człowiek jest śmiertelny
  • przed nazwami własnymi takimi jak rzeki, jeziora, kontynenty, kraje, regiony, pasma górskie, duże wyspy, nazwami stron świata
  • przed nazwami dyscyplin sportowych, instrumentów, tańców, języków obcych
  • przy nazwach statków, nazw świąt
  • w przydomkach lub przezwiskach używanych zamiast nazwisk można użyć rodzajnik określonyil Botticelli – Alessandro di Mariano Filipepi; il Veronese – Paolo Caliari

RODZAJNIK NIEOKREŚLONY

rodzaj męski

rodzaj żeński

liczba pojedyncza

un, uno

una, un’

liczba mnoga

Użycie:

un, una
przed rzeczownikami rodzaju męskiego lub żeńskiego – we wszystkich innych przypadkach: un calcolatore, un foglio, un libro, un quadro / una casa, una sorella, una strada, una nipote

un’
przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego liczby pojedynczej, zaczynającej się od samogłoski: un’amica, un’ombra’, un’arancia

uno
analogicznie do rodzajnika określonego lo – przed rzeczownikami rodzaju męskiego liczby pojedynczej zaczynającymi się od s przedspółgłoskowego, gn, pn, ps, sc, x, z oraz od półsamogłoski i (czytanej jak j): uno pneumatico, uno psicologico, uno zaino, uno xerografo

Rodzajnika nieokreślonego używa się gdy:

  • mówimy o osobach lub rzeczach bliżej nieokreślonych, nieznanych
  • rodzajnik nieokreślony może być użyty zamiast rodzajnika określonego, gdy ten może być zastąpiony przez ‘ogni’ – ‘każdy’:
    un uomo non deve piangere – (każdy) mężczyzna nie powinien płakać
  • w zdaniach wykrzyknikowych rodzajnik nieokreślony ma nieraz zabarwienie uczuciowe:
    c’era una luna! – ale był księżyc!
  • gdy łączymy rzeczownik z przymiotnikiem:
    un libro interessante – (jakaś) interesująca książka
    un attore famoso – (jakiś) sławny aktor
  • rodzajnik nieokreślony zawiera w sobie także funkcję liczebnika:
    ho un gatto e due gatti – mam jednego kocura i dwie kotki

RODZAJNIK CZĄSTKOWY

rodzaj męski rodzaj żeński
liczba pojedyncza del, dello, dell’ della, dell’
liczba mnoga dei, degli delle

Rodzajnik cząstkowy [articolo partitivo] składa się z przyimka di oraz form rodzajnika określonego il-lo-l’-la-i-gli-le

Znaczenie:

  • rodzajnik cząstkowy w liczbie pojedynczej znaczy tyle, co: ‘trochę’, ‘nieco’ i mówi
    o nieokreślonej ilości czegoś, o czym mówimy:
    Compro del pane e del burro – Kupuję chleb i masło (nieokreśloną ich ilość)
    Vuoi dell’acqua? – Chcesz (trochę) wody?
  • w liczbie mnogiej znaczy tyle, co: ‘jacy’, ‘jacyś’, ‘niektórzy’, ‘niektóre’, ‘kilku’, ‘kilka’:
    Ci sono dei clienti nel negozio – W sklepie są (jacyś) klienci
    Ho delle amiche in Francia – Mam kilka przyjaciółek we Francji
  • niekiedy uważany jest za formę liczby mnogiej rodzajnika nieokreślonego:
    Laura è una chiacchierona – Le due ragazze sono delle chiacchierone
  • zamiast rodzajnika cząstkowego przed rzeczownikami niepoliczalnymi możemy użyć wyrażeń przyimkowych lub rzeczowników określających ilość:
  • un po’ di – trochę
  • un chilo di – kilogram
  • un litro di – litr
  • un metro di – metr
  • una scatola – puszka, pudełko
  • una lattina – puszka
  • una botiglia – butelka
  • un barattolo – słoik
  • un pachetto – paczka
  • UWAGA! Kiedy używamy wyrażeń przyimkowych przy określaniu ilości, pamiętajmy, że przyimek di nie łączy się z rodzajnikiem określanego rzeczownika:
    un chilo DI patate – un chilo DELLE patate

KIEDY UŻYWAMY RODZAJNIKA, A KIEDY MOŻEMY GO OPUŚCIĆ?

  • przed rzeczownikami oznaczającymi pokrewieństwo:
    mio padre, tua madre, sua sorella, nostro fratello, vostra figlia, sua moglie

UWAGA! rodzajnik musi być użyty z rzeczownikami oznaczającymi pokrewieństwo
w wypadku, gdy:
1. są użyte w liczbie mnogiej: i miei genitori, le tue sorelle
2. są użyte w połączeniu z przymiotnikiem lub są określone w inny sposób: la nostra cara madre, il tuo zio di Palermo
3. są użyte w formie zdrobniałej lub zgrubiałej: la tua sorellina, la nostra mamma
4. przed loro: il loro padre, la loro amdre

  • przed rzeczownikami poprzedzonymi rodzajnikiem cząstkowym lub zaimkiem przymiotnym nieokreślonym:
    alcuni, molti, tanti, troppi, pochi
  • przed rzeczownikami w liczbie mnogiej, jeśli w liczbie pojedynczej poprzedzałby je rodzajnik nieokreślony:
    Un libro e un quaderno erano per terra. Libri e quaderni erano per terra. – Książki i zeszyty leżały na podłodze.
    Ho un libro interessante. Ho libri interessanti. – Mam interesujące książki.
  • przed rzeczownikami w wołaczu (tryb rozkazujący):
    Entri, signore! – Proszę, niech Pan wejdzie!
  • przy wyliczaniu większej liczby rzeczowników, gdy przed rzeczami wyliczanymi stoi lub mógłby stać dwukropek:
    Nel giardino c’erano (:) bambini e adulti, donne e uomini. – W ogrodzie były dzieci i dorośli, kobiety i mężczyźni.
    ale: Eva vuole una gomma, una matita, un guaderò e dei pennarelli. –  Ewa chce gumkę, ołówek i flamastry.
  • po przyimkach DI i DA:
    la Facolta di Storia – Wydział Historii
    l’insegnante d’italiano – nauczyciel włoskiego
    un chilo di caramelle – kilogram cukierków
    un vestito da sera – suknia wieczorowa
    la sala da pranzo – pokój jadalny
  • w wyrażeniach przysłówkowych sposobu, złożonych z przyimka
    i rzeczownika
    in fretta – pospiesznie, w pośpiechu
    con grande piacere – z wielką przyjemnością
    senza valore – bez wartości
    con pazienza – cierpliwie
    per mia fortuna – na szczęście dla mnie
    per (ad) esempio – na przykład
    senza fretta – bez pośpiechu
  • przed nazwami środków transportu, jeśli nie są jednoznacznie określone:
    in macchina – samochodem
    in treno – pociągiem
    ale: con la macchina di Pietro – samochodem Piotra
  • rodzajnik opuszcza się przed nazwami geograficznymi:
    przed nazwami miast:
    Firenze – Florencja
    Varsavia – Warszawa
    UWAGA! Rodzajnik stawia się go jedynie wówczas, gdy nazwy miast występują z przymiotnikiem:
    la famosa Cracovia – słynny Kraków
    l
    ’antica Roma – starożytny Rzym
    la Bella Vienna – piękny Wiedeń
    przed konkretnymi nazwami placów i ulic:
    Mario va alla piazza del teatro.
    ale:
    Mario abita in piazza Repubblica
    po przyimku: IN, jeśli nazwy geograficzne rodzaju żeńskiego zakończone na: -A:
    l’Italia – in Italia – nell’Italia
    la Toscana – in Toscana
    la Sicilia – in Sicilia – nella bella Sicilia
    WYJĄTKI stanowią nazwy zawierające rodzajnik:
    la Mecca – Mekka
    iI Cairo – Kair
    l’Avana – Hawana
    nazwy: miast, miasteczek, wsi i wysp są zawsze rodzaju żeńskiego, wyjątek stanowi:
    iI Cairo
    il Madagascar
    nazwy: państw, rzek, gór, regionów, części świata, dużych wysp występują z rodzajnikiem:
    Włochy – l’Italia
    Alpy – le Alpi
  • przed niektórymi określeniami czasu:
    1. przed nazwą najbliższego dnia tygodnia (także w przeszłości):

    Sabato sono stato al cinema. – W ostatnią sobotę byłem w kinie.
    2. w dacie, przed nazwą dnia tygodnia:
    Oggi è il 25 novembre 1991, domenica. – Dziś jest 25 listopada 1991 roku, niedziela.
    UWAGA! rodzajnik określony stawia się:
    1. dla zaznaczenia, że czynność powtarza się we wskazany dzień:
    II sabato vado al cinema. – W każdą sobotę chodzę do kina.
    2. dla podkreślenia, że chodzi o określony dzień:
    Era la prima domenica del mese. – To była pierwsza niedziela miesiąca.
    UWAGA! rodzajnik nieokreślony stawia się, gdy dzień nie jest bliżej określony:
    Era una domenica di maggio. – To było w majową niedzielę.
  • po słowie come – w znaczeniu „jako
    Vorrei lavorare come interprete. – Chciałbym pracować, jako tłumacz kabinowy.
  • przed imionami własnymi:
    Marco e Pietro sono amici. – Marek i Piotr są przyjaciółmi.
  • przed nazwiskami:
    È venuto Rossi. – Przyszedł pan Rossi.
    ale: II signor Rossi. – Pan Rossi.
    UWAGA! rodzajnik określony w połączeniu z liczbą mnogą nazwiska oznacza:
    I signori Rossi = I Rossi – Państwo Rossi.
  • przed orzecznikiem rzeczownym lub rzeczownikiem:
    określającym cechę stałą, gatunek, zawód, pochodzenie, wyznanie, stanowisko łub pełnioną funkcję:
    Carlo è studente. –  Karol jest studentem.
    Siamo polacchi. – Jesteśmy Polakami.

GARŚĆ PLIKÓW DO TEORII I ĆWICZEŃ

Rodzajnik określony, nieokreślony i cząstkowy – (teoria) wersja pdf
Człowiek cz. I – wersja pdf
ćwiczenia – rodzajnik, cz. 1 (strona www)
ćwiczenia – rodzajnik, cz. 2 (strona www)
ćwiczenia – rodzajnik, cz. 3 (strona www)
rodzajnik – ćwiczenia + rozwiązania – wersja pdf

#matura2018…przygotowań czas start – Plan Działania (1)

Zanim zacznę pisać o Planie Działania, zapraszam wszystkich maturzystów do grupy na facebooku MATURA – język włoski –> KLIKNIJ TUTAJ

No to co? Ruszamy? Ruszamy! Matura za ok. 8 miesięcy. Dziś prezentuję Wam Plan Działania. Co piątek będę publikować jeden wpis zgodny z Planem Działania. Każdy wpis będzie składać się z 3. części: gramatyka, słownictwo i inne. Poprzez „inne” rozumiem wpisy motywujące, uzupełniające wpisy gramatyczne, leksykalne, słowotwórstwo. W planach są także filmiki z You Tube’a, dzięki którym będziecie mogli posłuchać i poćwiczyć typowe zachowanie w mieście, w barze czy w metrze.

Plan Działania jest elastyczny, ale nie ukrywam, że będę się trzymać jak najsztywniej żeby nie zachwiać planu powtórek. Pamiętajcie, że materiały ode mnie będą jedynie materiałem do powtórek, pewne zagadnienia niekiedy będą tylko zaakcentowane. Aby nie powielać tych samych treści, będę odsyłać Was do zaprzyjaźnionych blogerów, którzy już pisali w danym temacie. Będą to blogi Oli (studia-ama-parla), Ali (Włoski Online), Natalii (Włoskie love) czy Izy (Trener języka włoskiego). Oczywiście moje treści także się znajdą.

Gramatyka czy obszary słownictwa zaproponowane przeze mnie są w oparciu o własne doświadczenia, kiedy to przygotowywałem się sam do matury w tym roku. Są zgodne z informatorem maturalnym opublikowanym na stronach Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Wiem jednak także, że same wytyczne CKE nie wystarczają, dlatego też będę wychodzić poza ramy ichnich propozycji. Będą to głównie artykuły z włoskich gazet czy włoskich portali.

Pierwsza notka powtórkowa już 15 września, a póki co, zostawiam Was z Plan Działania. Dajcie koniecznie znać jak Wy to widzicie. Wszelkie sugestie mile widziane.

Plan Działania
#matura2018 z języka włoskiego

Zapraszam wszystkich chętnych do współpracy. Nie mam monopolu na wiedzę, nie mam monopolu na notki, czekam na Wasze sugestie, opinie i wszelkie linki, jeśli jakieś macie, a mogą pomóc w przygotowaniu. W końcu nie przejrzałem całego internetu sam 😀 😀
Propozycje, sugestie i opinie wysyłajcie mailem: italia-nel-cuore@outlook.com

Zapisz

Zapisz

Język włoski i polski – podobieństwa wszelakie (wymowa)

Miesiąc Języków to doroczne wydarzenie organizowane przez grupę blogerów z Blogów Kulturowych i Językowych dla uczczenia Europejskiego Dnia Języków (26/09).

Przez cały miesiąc będziecie mogli codziennie przeczytać nowe wpisy poświęcone wybranemu językowi i/lub krajowi. Motywem przewodnim tegorocznej edycji są podobieństwa i/lub różnice między językiem polskim a wybranym językiem i/lub pomiędzy Polską a krajem X. Mamy nadzieję, że zainspiruje Was to do odkrywania i poznawania nowych języków.

Sz, cz, sze, cia, , dże…brzmi jak fonetyka w piątej klasie szkoły podstawowej (starej szkoły podstawowej, do której chodziłem ja, a był to rok…1993/1994). Nie zapomnę do śmierci mej, jak Pani Teresa Likońska (scusatemi, ale nazwisko w annałach szkoły zapisane, więc chyba ustawa o ochronie danych osobowych non funziona qui) wbijała nam książką do głowy te wszystkie głoski, dźwięki, spółgłoski nosowe, szczelinowe i cholera wie jeszcze jakie.

No dobrze, ale zapytacie co to ma wspólnego z językiem włoskim? Otóż Moi Mili Czytelnicy, ma wiele wspólnego. Już biegnę, pędzę, lecę tłumaczyć co i jak i dlaczego.

Kto z Was uczył się, uczy bądź będzie uczyć, a kto z Was nie uczył się, nie uczy i uczyć nie zamierza (a szkoda!) niech pamięta i wie, że w zasadzie język włoski pod względem wymowy dźwięków jest zbliżony, a niekiedy nawet taki sam, jak dźwięki głosek w języku polskim. Wymowa języka włoskiego nie nastręcza żadnych kłopotów uczącym się języka pizzy 🙂 (gramatyka to już inna galaktyka).

No dobrze, my tu gadu-gadu, a jakieś przykłady przydałyby się. Proszę bardzo, do wyboru do koloru. I tak:

  1. samogłoski aiu brzmią dokładnie tak samo jak w języku polskim: casa-pizza-luna,
  2. c jak k przed samogłoskami aou oraz przed spółgłoskami: cane-chilo-colore-crudele-cucina,
  3. c jak cz przed ei: cena-ciao,
  4. g przed aou i przed spółgłoskami: gatto-gomma-gusto-greco,
  5. g jak przed ei: gelato-giardino,
  6. gn jak ń: gnocchi-ogni-bagno,
  7. s na początku wyrazu, przed spółgłoską bezdźwięczną lub samogłoską i po spółgłosce czytamy jak s: studente-solo-orso,
  8. s przed spółgłoską dźwięczną, zwłaszcza na początku wyrazu, czytamy jak z: smettere-disgrazia,
  9. s między samogłoskami jak z: rosa-casa-cosa,
  10. podwójne ss czytamy jak jedno s: rosso,
  11. sc przed ei czytamy ja sz: scena-scintila,
  12. sch czytamy jak sk: scherzo-schiena,
  13. v czytamy jak w: vino,
  14. z czytamy jak dz lub c: zero (dzero) – zucchero (cukkero) – grazie (gracje) – manzo (mandzo)…jak ja nienawidzę pisowni wymowy w ten sposób, ale raz, że dla osób nie znających zapisu międzynarodowym alfabetem fonetycznym (MAF) jest łatwiej ogarnąć taki zapis wymowy, a dwa, nie będę ukrywać, że ja do końca nie znam zapisu alfabetem MAF (ale ciągle się uczę i wierzcie mi, to nie jest łatwe).

Jak sami widzicie, wymowa języka włoskiego jest bardzo łatwa, jest podobna do języka polskiego, a nawet taka sama. Dlatego też bardzo zachęcam do nauki tego języka. Nie sprawi on żadnych trudności w wymowie.

 

Tegorocznym gościem III Miesiąca Języków będzie we własnej osobie Madame Polyglot.

Kanał na You Tube Madame Polyglot znajdziecie –> tutaj

Nie przegapcie żadnego wpisu – śledźcie grupowy fan page blogerów Kulturowych i językowych na Facebooku. Patronem tegorocznej edycji jest bab.la – portal dla miłośników języków obcych.

 

Koniecznie zajrzyjcie do kilku linków:
do tych z wczoraj (4 września) –> Podobieństwa między językami: jak je sprytnie wykorzystać – lingwoholik.pl
do tych z dzisiaj (5 września) (oprócz mnie, notkę pisze jeszcze Radek z Orientusa –> Między polskim a rosyjskim. Analogia języków słowiańskich – Orientus
do tych z jutra (6 września) –> Dlaczego Polacy dobrze czują się w Gruzji? – Gruzja okiem nieobiektywnym oraz 7 sposobów na uczenie się false friends – Enjoy English

Zapisz

Zapisz

#matura2018 z języka włoskiego – zapowiedź

Dziś 1 września. Oficjalnie powinien rozpocząć się nowy 2017/2018 rok szkolny. Minister Edukacji Narodowej postanowił jednak przesunąć oficjalne otwarcie roku szkolnego na 4 września. Wtedy to zabrzmi pierwszy dzwonek. I się zacznie…

Wedle kalendarza roku szkolnego, tegoroczni maturzyści zasiądą do egzaminu już 4 maja w piątek o godzinie 9:00. Wtedy to rozpocznie się egzamin z języka polskiego na poziomie podstawowym.

Harmonogram egzaminu maturalnego w terminie GŁÓWNYM
Harmonogram egzaminu maturalnego w terminie DODATKOWYM
Harmonogram egzaminu maturalnego w terminie POPRAWKOWYM
Czas trwania poszczególnych części egzaminu maturalnego w części pisemnej

Od 8 września ruszam z pomocą w przygotowywaniu się do matury z języka włoskiego. W planach są materiały dotyczące niezbędnego słownictwa na maturę, niezbędnych zagadnień, arkusze maturalne z lat poprzednich, metody rozwiązywania arkuszy, a także bardziej „bajtowe” tematy, choćby sposoby na naukę do matury (ale nie tylko). Mam nadzieję, że nie braknie też materiału filmowego oraz materiału audio, czyli słuchanek, które na maturze przecież także są. Postaram się także przybliżyć Wam podręczniki, do których warto zajrzeć, powtarzając materiał. Zajmiemy się także materiałem do egzaminu ustnego.

Każda notka zawierać będzie plik PDF z niezbędnym materiałem do nauki. Będą to słówka, tabele, tablice gramatyczne, wykresy, grafy czy inne obrazki. W połowie kwietnia wszystkie te pliki zostaną połączone w jedną całość i staną się swoistym e-bookiem, który będzie dla Was zupełnie za darmo. Będziecie mogli go sobie wydrukować, zbindować i uczyć się do woli z niego i powtarzać materiał.

W pierwszym wpisie 8 września znajdziecie tabelę z przykładowym rozkładem materiału do matury. Będzie także lista obszarów słownictwa, które powinno się opanować do egzaminu maturalnego. Zagadnienia gramatyczne także znajdą swoje miejsce, jednak założenie jest takie, aby bardziej skupić się na słownictwie. Gramatyka, ćwiczenia i wszystko, co z nią związane będą w osobnych notkach, bądź na stronach www, które będą podlinkowane do głównego zagadnienia. Nie chciałbym za bardzo powielać szeroko dostępnego materiału. Zresztą już niebawem sami przekonacie się, jak będzie to wyglądać w praktyce.

Mam nadzieję, że moje zeszłoroczne doświadczenie ze zmaganiem się z egzaminem maturalnym z języka włoskiego, pomogą Wam choć w jakimś stopniu w przygotowaniach do matury 2018.

Wszystkich tegorocznych maturzystów oraz osoby chętne, zapraszam do grupy na fb MATURA – język włoski, gdzie wraz z Mateuszem Domaradzkim, jestem administratorem grupy. Link do grupy –> MATURA – język włoski

Allora? Cominciamo…

 

Czy po „perché” stoi zawsze czasownik tylko w indicativo?

Ostatnio Madame Polyglot na swoim instagramie zadała bardzo ważne pytanie dotyczące różnicy znaczenia „perché„. Zdania brzmiały tak:

  1. Te lo dico perché non lo sai.

2. Te lo dico perché tu lo sappia.

TUTAJ macie namiary na instagram Madame Polyglot.

Jak zauważyliście, w pierwszym zdaniu użyty jest czasownik „sapere” w indicativo, a w drugim zdaniu już w congiuntivo. Dlaczego?

Sprawa jest dość prosta.
W zdaniu pierwszymperché” tłumaczymy jako „ponieważ„. Powiem Ci to ponieważ tego nie wiesz.
W zdaniu drugim natomiast, „perché” tłumaczymy jako „po to abyś, żebyś, abyś, aby, żeby„, tak więc drugie zdanie będzie brzmieć: „Powiem Ci to po to abyś / żebyś / abyś wiedział”.

Dlaczego jednak po jednym „perché” jest użyte indicativo, a po drugim congiuntivo? Wynika to z podziału spójników na m. in. takie jak: celowe (fianli), przyczynowe (causali), skutkowe (consecutive), czasowe (temporali), oznajmujące (dichiarative), przyzwalające (concessive), warunkowe (condizionali), sposobu (modali), wątpiące i pytające (dubitative e interrogative) oraz wykluczające i ograniczające (eccettuative, limitative ed esclusive). Jak widzicie, podział jest dość imponujący, ale nie będziemy uczyć się teraz rozróżniać wszystkie te spójniki. Na to przyjdzie czas. Choć wierzcie mi, że w mowie codziennej nie ma ten podział w ogóle znaczenia. Po prostu nie zastanawiamy się do której kategorii należy dany spójnik używając go. To taka typowa „rozkminka” gramatyczna.

Aby zrozumieć nasz konkretny przypadek „perché„, musimy zapamiętać tylko tyle, że:
– jeśli mamy w zdaniu perché causale (które tłumaczymy „ponieważ„), to użyjemy po nim czasownik w indicativo,
– jeśli mamy w zdaniu perché finale (które tłumaczymy „po to abyś, żebyś, abyś„), to użyjemy po nim czasownik w congiuntivo.

UWAGA!!!
Mimo że po perché causale używa się indicativo, to forma przecząca, „non perché„, wymaga użycia congiuntivo.

Darò il voto a questo candidato, non perché mi sia simpatico, ma perché lo giudico competente.

III Miesiąc Języków – wrzesień 2017 – zapowiedź

Miesiąc Języków to doroczne wydarzenie organizowane przez grupę blogerów z Blogów Kulturowych i Językowych dla uczczenia Europejskiego Dnia Języków (26/09).

Przez cały miesiąc będziecie mogli codziennie przeczytać nowe wpisy poświęcone wybranemu językowi i/lub krajowi. Motywem przewodnim tegorocznej edycji są podobieństwa i/lub różnice między językiem polskim a wybranym językiem i/lub pomiędzy Polską a krajem X. Mamy nadzieję, że zainspiruje Was to do odkrywania i poznawania nowych języków.

Mój wpis już 5. września. Tegorocznym gościem III Miesiąca Języków będzie we własnej osobie Madame Polyglot.

Kanał na You Tube Madame Polyglot znajdziecie –> tutaj

Nie przegapcie żadnego wpisu – śledźcie grupowy fan page blogerów Kulturowych i językowych na Facebooku.

A w ramach oczekiwania przejrzyjcie zeszłoroczne wpisy.

Patronem tegorocznej edycji jest bab.la – portal dla miłośników języków obcych.