Język włoski i polski – podobieństwa wszelakie (wymowa)

Miesiąc Języków to doroczne wydarzenie organizowane przez grupę blogerów z Blogów Kulturowych i Językowych dla uczczenia Europejskiego Dnia Języków (26/09).

Przez cały miesiąc będziecie mogli codziennie przeczytać nowe wpisy poświęcone wybranemu językowi i/lub krajowi. Motywem przewodnim tegorocznej edycji są podobieństwa i/lub różnice między językiem polskim a wybranym językiem i/lub pomiędzy Polską a krajem X. Mamy nadzieję, że zainspiruje Was to do odkrywania i poznawania nowych języków.

Sz, cz, sze, cia, , dże…brzmi jak fonetyka w piątej klasie szkoły podstawowej (starej szkoły podstawowej, do której chodziłem ja, a był to rok…1993/1994). Nie zapomnę do śmierci mej, jak Pani Teresa Likońska (scusatemi, ale nazwisko w annałach szkoły zapisane, więc chyba ustawa o ochronie danych osobowych non funziona qui) wbijała nam książką do głowy te wszystkie głoski, dźwięki, spółgłoski nosowe, szczelinowe i cholera wie jeszcze jakie.

No dobrze, ale zapytacie co to ma wspólnego z językiem włoskim? Otóż Moi Mili Czytelnicy, ma wiele wspólnego. Już biegnę, pędzę, lecę tłumaczyć co i jak i dlaczego.

Kto z Was uczył się, uczy bądź będzie uczyć, a kto z Was nie uczył się, nie uczy i uczyć nie zamierza (a szkoda!) niech pamięta i wie, że w zasadzie język włoski pod względem wymowy dźwięków jest zbliżony, a niekiedy nawet taki sam, jak dźwięki głosek w języku polskim. Wymowa języka włoskiego nie nastręcza żadnych kłopotów uczącym się języka pizzy 🙂 (gramatyka to już inna galaktyka).

No dobrze, my tu gadu-gadu, a jakieś przykłady przydałyby się. Proszę bardzo, do wyboru do koloru. I tak:

  1. samogłoski aiu brzmią dokładnie tak samo jak w języku polskim: casa-pizza-luna,
  2. c jak k przed samogłoskami aou oraz przed spółgłoskami: cane-chilo-colore-crudele-cucina,
  3. c jak cz przed ei: cena-ciao,
  4. g przed aou i przed spółgłoskami: gatto-gomma-gusto-greco,
  5. g jak przed ei: gelato-giardino,
  6. gn jak ń: gnocchi-ogni-bagno,
  7. s na początku wyrazu, przed spółgłoską bezdźwięczną lub samogłoską i po spółgłosce czytamy jak s: studente-solo-orso,
  8. s przed spółgłoską dźwięczną, zwłaszcza na początku wyrazu, czytamy jak z: smettere-disgrazia,
  9. s między samogłoskami jak z: rosa-casa-cosa,
  10. podwójne ss czytamy jak jedno s: rosso,
  11. sc przed ei czytamy ja sz: scena-scintila,
  12. sch czytamy jak sk: scherzo-schiena,
  13. v czytamy jak w: vino,
  14. z czytamy jak dz lub c: zero (dzero) – zucchero (cukkero) – grazie (gracje) – manzo (mandzo)…jak ja nienawidzę pisowni wymowy w ten sposób, ale raz, że dla osób nie znających zapisu międzynarodowym alfabetem fonetycznym (MAF) jest łatwiej ogarnąć taki zapis wymowy, a dwa, nie będę ukrywać, że ja do końca nie znam zapisu alfabetem MAF (ale ciągle się uczę i wierzcie mi, to nie jest łatwe).

Jak sami widzicie, wymowa języka włoskiego jest bardzo łatwa, jest podobna do języka polskiego, a nawet taka sama. Dlatego też bardzo zachęcam do nauki tego języka. Nie sprawi on żadnych trudności w wymowie.

 

Tegorocznym gościem III Miesiąca Języków będzie we własnej osobie Madame Polyglot.

Kanał na You Tube Madame Polyglot znajdziecie –> tutaj

Nie przegapcie żadnego wpisu – śledźcie grupowy fan page blogerów Kulturowych i językowych na Facebooku. Patronem tegorocznej edycji jest bab.la – portal dla miłośników języków obcych.

 

Koniecznie zajrzyjcie do kilku linków:
do tych z wczoraj (4 września) –> Podobieństwa między językami: jak je sprytnie wykorzystać – lingwoholik.pl
do tych z dzisiaj (5 września) (oprócz mnie, notkę pisze jeszcze Radek z Orientusa –> Między polskim a rosyjskim. Analogia języków słowiańskich – Orientus
do tych z jutra (6 września) –> Dlaczego Polacy dobrze czują się w Gruzji? – Gruzja okiem nieobiektywnym oraz 7 sposobów na uczenie się false friends – Enjoy English

Zapisz

Zapisz

Reklamy

#matura2018 z języka włoskiego – zapowiedź

Dziś 1 września. Oficjalnie powinien rozpocząć się nowy 2017/2018 rok szkolny. Minister Edukacji Narodowej postanowił jednak przesunąć oficjalne otwarcie roku szkolnego na 4 września. Wtedy to zabrzmi pierwszy dzwonek. I się zacznie…

Wedle kalendarza roku szkolnego, tegoroczni maturzyści zasiądą do egzaminu już 4 maja w piątek o godzinie 9:00. Wtedy to rozpocznie się egzamin z języka polskiego na poziomie podstawowym.

Harmonogram egzaminu maturalnego w terminie GŁÓWNYM
Harmonogram egzaminu maturalnego w terminie DODATKOWYM
Harmonogram egzaminu maturalnego w terminie POPRAWKOWYM
Czas trwania poszczególnych części egzaminu maturalnego w części pisemnej

Od 8 września ruszam z pomocą w przygotowywaniu się do matury z języka włoskiego. W planach są materiały dotyczące niezbędnego słownictwa na maturę, niezbędnych zagadnień, arkusze maturalne z lat poprzednich, metody rozwiązywania arkuszy, a także bardziej „bajtowe” tematy, choćby sposoby na naukę do matury (ale nie tylko). Mam nadzieję, że nie braknie też materiału filmowego oraz materiału audio, czyli słuchanek, które na maturze przecież także są. Postaram się także przybliżyć Wam podręczniki, do których warto zajrzeć, powtarzając materiał. Zajmiemy się także materiałem do egzaminu ustnego.

Każda notka zawierać będzie plik PDF z niezbędnym materiałem do nauki. Będą to słówka, tabele, tablice gramatyczne, wykresy, grafy czy inne obrazki. W połowie kwietnia wszystkie te pliki zostaną połączone w jedną całość i staną się swoistym e-bookiem, który będzie dla Was zupełnie za darmo. Będziecie mogli go sobie wydrukować, zbindować i uczyć się do woli z niego i powtarzać materiał.

W pierwszym wpisie 8 września znajdziecie tabelę z przykładowym rozkładem materiału do matury. Będzie także lista obszarów słownictwa, które powinno się opanować do egzaminu maturalnego. Zagadnienia gramatyczne także znajdą swoje miejsce, jednak założenie jest takie, aby bardziej skupić się na słownictwie. Gramatyka, ćwiczenia i wszystko, co z nią związane będą w osobnych notkach, bądź na stronach www, które będą podlinkowane do głównego zagadnienia. Nie chciałbym za bardzo powielać szeroko dostępnego materiału. Zresztą już niebawem sami przekonacie się, jak będzie to wyglądać w praktyce.

Mam nadzieję, że moje zeszłoroczne doświadczenie ze zmaganiem się z egzaminem maturalnym z języka włoskiego, pomogą Wam choć w jakimś stopniu w przygotowaniach do matury 2018.

Wszystkich tegorocznych maturzystów oraz osoby chętne, zapraszam do grupy na fb MATURA – język włoski, gdzie wraz z Mateuszem Domaradzkim, jestem administratorem grupy. Link do grupy –> MATURA – język włoski

Allora? Cominciamo…

 

Czy po „perché” stoi zawsze czasownik tylko w indicativo?

Ostatnio Madame Polyglot na swoim instagramie zadała bardzo ważne pytanie dotyczące różnicy znaczenia „perché„. Zdania brzmiały tak:

  1. Te lo dico perché non lo sai.

2. Te lo dico perché tu lo sappia.

TUTAJ macie namiary na instagram Madame Polyglot.

Jak zauważyliście, w pierwszym zdaniu użyty jest czasownik „sapere” w indicativo, a w drugim zdaniu już w congiuntivo. Dlaczego?

Sprawa jest dość prosta.
W zdaniu pierwszymperché” tłumaczymy jako „ponieważ„. Powiem Ci to ponieważ tego nie wiesz.
W zdaniu drugim natomiast, „perché” tłumaczymy jako „po to abyś, żebyś, abyś, aby, żeby„, tak więc drugie zdanie będzie brzmieć: „Powiem Ci to po to abyś / żebyś / abyś wiedział”.

Dlaczego jednak po jednym „perché” jest użyte indicativo, a po drugim congiuntivo? Wynika to z podziału spójników na m. in. takie jak: celowe (fianli), przyczynowe (causali), skutkowe (consecutive), czasowe (temporali), oznajmujące (dichiarative), przyzwalające (concessive), warunkowe (condizionali), sposobu (modali), wątpiące i pytające (dubitative e interrogative) oraz wykluczające i ograniczające (eccettuative, limitative ed esclusive). Jak widzicie, podział jest dość imponujący, ale nie będziemy uczyć się teraz rozróżniać wszystkie te spójniki. Na to przyjdzie czas. Choć wierzcie mi, że w mowie codziennej nie ma ten podział w ogóle znaczenia. Po prostu nie zastanawiamy się do której kategorii należy dany spójnik używając go. To taka typowa „rozkminka” gramatyczna.

Aby zrozumieć nasz konkretny przypadek „perché„, musimy zapamiętać tylko tyle, że:
– jeśli mamy w zdaniu perché causale (które tłumaczymy „ponieważ„), to użyjemy po nim czasownik w indicativo,
– jeśli mamy w zdaniu perché finale (które tłumaczymy „po to abyś, żebyś, abyś„), to użyjemy po nim czasownik w congiuntivo.

UWAGA!!!
Mimo że po perché causale używa się indicativo, to forma przecząca, „non perché„, wymaga użycia congiuntivo.

Darò il voto a questo candidato, non perché mi sia simpatico, ma perché lo giudico competente.

III Miesiąc Języków – wrzesień 2017 – zapowiedź

Miesiąc Języków to doroczne wydarzenie organizowane przez grupę blogerów z Blogów Kulturowych i Językowych dla uczczenia Europejskiego Dnia Języków (26/09).

Przez cały miesiąc będziecie mogli codziennie przeczytać nowe wpisy poświęcone wybranemu językowi i/lub krajowi. Motywem przewodnim tegorocznej edycji są podobieństwa i/lub różnice między językiem polskim a wybranym językiem i/lub pomiędzy Polską a krajem X. Mamy nadzieję, że zainspiruje Was to do odkrywania i poznawania nowych języków.

Mój wpis już 5. września. Tegorocznym gościem III Miesiąca Języków będzie we własnej osobie Madame Polyglot.

Kanał na You Tube Madame Polyglot znajdziecie –> tutaj

Nie przegapcie żadnego wpisu – śledźcie grupowy fan page blogerów Kulturowych i językowych na Facebooku.

A w ramach oczekiwania przejrzyjcie zeszłoroczne wpisy.

Patronem tegorocznej edycji jest bab.la – portal dla miłośników języków obcych.

 

Zapytaj lub powiedz to na sarahah.com

Czasami jest tak, że coś chcemy komuś powiedzieć, ale albo się wstydzimy, albo nie wiemy jak ktoś zareaguje na pytanie czy stwierdzenie. Z pomocą przychodzi nam ostatnio nowość (a może i nie nowość) w sieci, a mianowicie „portal” sarahah.com.

Od jakiegoś czasu chodzi mi po głowie modne, szczególnie wśród vlogerów, tzw. Q&A. Z pewnością wiecie co takiego, a jeśli nie to już tłumaczę. Zasada jest prosta, Wy pytacie, ja odpowiadam 😊 niekoniecznie na tematy związane z językiem włoskim.

Jeśli macie ochotę coś do mnie skrobnąć bądź o coś zapytać i chcecie zostać przy tym anonimowi, zapraszam na:

http://italianelcuore.sarahah.com

Odpowiem bądź odniosę się do kwestii poruszonych poprzez filmik, który nagram dla Was (będzie to dla mnie nowe doświadczenie 😎). To co? Zaczynamy zabawę? 🇮🇹🇮🇹

Chciałbym, wolałbyś…rzecz o condizionale semplice (presente), czyli z trybem przypuszczającym za pan brat.

Jak już zapewne wiecie, gramatyka włoska zajmuje w moim życiu jedno z ważniejszych miejsc. Nie raz i nie dwa o tym pisałem. Dlatego też dziś będzie gramatycznie. Chciałbym bardzo, abyście zatrybili 🙂

Zauważyliście zapewne, że wyraziłem swoją chęć, pragnienie, a wręcz nawet marzenie. Do wyrażania takich stanów najlepszy jest tryb przypuszczający, po włosku znajdziecie go w podręcznikach pod hasłem condizionale. Wyraża on czynność możliwą, prawdopodobną lub niemożliwą, nieprawdopodobną do spełnienia. Jak nazwa wskazuje, służy do przypuszczania i dzięki formom tego trybu możemy wyrazić nasze pragnienia, życzenia, rady.

CONDIZIONALE SEMPLICE (PRESENTE)

condizionale semplice (presente) – tabele odmian
wersja pdf do pobrania

Dzięki niemu możemy gdybać do woli. Odpowiada on polskim formom czasownika zakończonych na –bym, –byś, –by. O ile w języku polskim końcówki te mogą wędrować przed czasownik (zrobilibyśmy to <–> byśmy to zrobili), o tyle w języku włoskim nie mamy takiej możliwości. Według mnie jest to ułatwienie, a jak wiemy, końcówki czasownika są odpowiednie dla każdej osoby i ciężko będzie je pomylić. O tworzeniu trybu będę pisać pod koniec notatki.

Zajmijmy się na początku kwestią, do czego w ogóle jest potrzebne nam condizionale semplice. Samo „gdybanie” jest przecież wielkim uproszczeniem. Otóż aby prawidłowo używać tego trybu, należy pamiętać, że:

1. Wskazuje on na pewną możliwość, zazwyczaj obwarowaną jakimś warunkiem do spełnienia (tryb warunkowy II stopnia – o trybach warunkowych będzie osobna notka, bo to temat rzeka):
– Comprerebbe una nova macchina, se guadagnasse molti soldi. – Kupiłby nowy samochód, jeśli zarabiałby dużo pieniędzy.

2. Wyraża ochotę, chęć, pragnienie, marzenie, np.:
– forma czasownika w trybie przypuszczającym:
– mangerei – jadłbym
– dormirei – spałbym
– avrebbero – mieliby

– forma czasownika ‘volere’ w trybie przypuszczającym + bezokolicznik:
– vorrei magniare – chciałbym zjeść
– vorresti dormire – chciałbyś spać

– forma czasownika ‘piacere’ w trybie przypuszczającym + bezokolicznik:
mi piacerebbe mangiare – miło by mi było, gdybym zjadł

3. Możemy za jego pomocą dawać rady:
– forma czasownika ‘dovere’ lub ‘potere’ w trybie przypuszczającym + bezokolicznik:
– dovresti riposare di più – powinieneś wypoczywać więcej
– potreste partire – mogliby wyjechać

– za pomocą wyrażenia ‘al posto tuo/suo/vostro/loro’ (na twoim/jego/waszym/ich miejscu)  + forma czasownika w trybie przypuszczającym:
– Al posto tuo farei una dieta – Na twoim miejscu przeszłabym na dietę.
– Al posto vostro andremmo in montagna per una settimana – Na waszym miejscu, pojechalibyśmy w góry na tydzień.

4. Pozwala nam poprosić o coś w sposób bardzo grzeczny:
– Sonia, mi faresti un caffè? – Sonia, czy zrobiłabyś mi kawy?
– Sonia, mi potresti fare un caffè? – Sonia, czy mogłabyś zrobić mi kawy?

5. Wyraża opinię lub hipotezę, której nie jesteśmy pewni, jest wątpliwa:
– forma czasownika w trybie przypuszczającym:
– Direi che possiamo andare – Powiedziałbym, że możemy już iść.

– forma czasownika ‘dovere’ lub ‘potere’ w trybie przypuszczającym + bezokolicznik:
– Alice dovrebbe arrivare in tempo, spero – Alicja powinna przybyć na czas, mam nadzieję.
– Questo prodotto dovrebbe essere più economico – Ten produkt powinien być bardziej ekonomiczny (powinien kosztować mnie, być tańszy).

6. Służy także do podawania wiadomości nie do końca sprawdzonych (typowe dla języka prasowego):
– Secondo i testimoni, l’assassino sarebbe un uomo sui quarant’anni – Według świadków, zabójca miałby być mężczyzną około czterdziestki.
– Il presidente parlerebbe con il primo ministro stamattina – Prezydent miałby rozmawiać z premierem dziś rano.

Tych sześć powyższych przykładów użycia condizionale semplice powinno rozjaśnić Wam, w jakich przypadkach stosujemy tryb. Tryb ten używany jest – jak już wspomniałem – do tworzenia trybów warunkowych. Dlatego też ważne jest aby, dobrze poznać użycie condizionale w jego podstawowej wersji, jakim właśnie tu go poznajemy.

Teraz należałoby przejść do sposobu tworzenia form czasownikowych trybu przypuszczającego prostego.

Myślę, że nie będziecie specjalnie zaskoczeni co do tworzenia tego trybu. Standardowo, odrzucamy końcówkę od tematu czasownika, dodajemy końcówki charakterystyczne dla trybu condizionale i po kłopocie. Jak to wygląda w praktyce? Właśnie tak:

 

 

Co robić w sobotni wieczór? Słówka i zwroty.

Dziś sobota, więc zapewne wielu z Was zastanawia się co zrobić z tak pięknie rozpoczętym dniem i planuje pewnie już swój sobotni, letni, wakacyjny wieczór. Jeśli macie plany to super, jeśli nie to spójrzcie na listę słówek, może coś wybierzecie z nich i właśnie dziś zaplanujecie wyjście do kina, wyjście na miasto z przyjaciółmi czy po prostu zostaniecie w domu czytając książkę. I to wszystko po włosku. Zatem zapinamy pasy i odpalamy silnik samochodu, ba, ciężarówki z dużą ilością słówek i zwrotów.

Najlepszym pomysłem na sobotni wieczór jest po prostu impreza (la festa). Może to być wieczór kawalerski (l’addio al celibato), wieczór panieński (l’addio al nubilato), możecie też wybrać się na jakąś rocznicę (l‘anniversario) czy na urodziny do kumpla (il compleanno). W Polsce w soboty tradycyjnie odbywają się śluby (il matrimonio), a także najczęściej przyjęcia imieninowe (l’onomastico). No chyba, że jesteście romantykami, więc możecie zjeść kolację (la cena) we dwoje. Czy to będzie bal (il ballo) czy zwykłe przyjęcie (il ricevimento), najważniejsze żeby bawić się dobrze (divertirsi un sacco), a wręcz nawet bawić się jak szalony (divertirsi da matti).

Jak już jesteśmy przy sobotnio wieczornej zabawie to można wyjść na miasto potańczyć (ballare), zagrać w bilard (giocare a biliardo), pograć w kręgle (giocare a bowling). Jeśli lubicie wyższą kulturę to na pewno można iść do teatru (andare a teatro), iść do kina (andare al cinema), na jakiś fajowski koncert (andare al concerto). Po kinie można śmignąć na dyskotekę (andare in discoteca) czy na „colę” 😉 do pubu (andare al pub). Mogę jedynie wtedy życzyć Wam dobrej zabawy (Buon divertimento!).

Powiedzmy, że jednak zdecydowaliście się na sobotni wieczór w kinie. Co wybierzecie? Jaki film? Macie do wyboru z takich gatunków jak kreskówki (i cartoni animati), komedia (la commedia), serial – to bardziej w TV – (la serie televisiva), film katastroficzny – ale na sobotę to może lepiej nie – (il film catastrofico), film przygodowy (il film d’avventura). Jeśli lubicie się bać to polecam Wam horror (il film dell’orrore). „Z dziennika pokładowego B612”, tak najczęściej mówią na statku kosmicznym w filmach science fiction (il film di fantascienza). Zostały nam jeszcze filmy wojenne (il film di guerra), film akcji (il film giallo). “Czytała Krystyna Czubówna”, czyli filmy dokumentalne (il film documentario). Można też zobaczyć jakiś dramat (il film drammatico).

Film niech okaże się przepiękny (bellissimo), fantastyczny (fantastico), robiący wrażenie (impressionante), niech będzie interesujący (interessante), zabawny (divertente), cudowny (meraviglioso), poruszający (sconvolgente), wspaniały (stupendo). Nie życzę Wam filmu nieciekawego, złego (brutto), nie daj Boże nudnego (noioso), a nawet śmiertelnie nudnego (noioso da morire), okropnego (orribile), strasznego (orrendo), budzącego strach (spaventoso), przerażającego (tremendo).

Wiem, wiem. Nie wszyscy są kinomaniakami. Niektórzy po prostu wolą siedzieć w ogrodzie, na tarasie czy po prostu na fotelu i czytać książkę (leggere un libro). Pochwalcie się jakie rodzaje książek przypadły Wam do gustu? Czy jest to powieść (il romanzo), nowela (la novella), a może zbiór poezji (la raccolta di poesie). Tu pozwolę sobie na małą dygresję. Bardzo lubię jednego współczesnego poetę młodego pokolenia, fenomen telewizyjny, scenograf i reżyser, czyli Francesco Sole. Posłuchajcie jak sam recytuje swoje wiersze, ale uprzedzam, leci szybciej jak karabin maszynowy. Na swoim fan page’u na FB wstawia zdjęcia z cytatami ze swoich wierszy. O tym kim jest i jak na prawdę się nazywa, przeczytacie TUTAJ (artykuł w języku włoskim).

Wracając do rodzajów książek, może ktoś z Was lubi po prostu zwykłe opowiadania (il racconto), dramat (il dramma), dziewczyny pewnie lubią romanse (il romanzo rosa). Osobiście lubię biografie (la biografia), a także komiksy – te z Kaczorem Donaldem najbardziej – (il fumetto). Jako że są wakacje i okres urlopowy to może czytacie jakiś przewodnik (la guida), np. przewodnik po Rzymie. A jak już książki to jaki okres literacki (il periodo letterario) najbardziej lubicie? Pamiętajcie jednak, że najważniejsza w książce jest jej zawartość (il contenuto).

Jakkolwiek czy sobotę spędzicie na jakimś festiwalu (il festival), koncercie (il concerto), wystawie (la mostra) czy na spektaklu (lo spettacolo), najważniejsze by spędzić ją bezpiecznie i spotkać się z przyjaciółmi (incontrarsi con gli amici), których wcześniej zaprosicie (invitare gli amici).