#matura2018 (2) – rodzajnik + słownictwo – człowiek cz. 1

Zapraszam na pierwszy wpis dotyczącego gramatyki i słownictwa z języka włoskiego. Materiał może posłużyć do powtórek do matury z języka włoskiego, jak również do powtórek materiału dla samego siebie, a także do nauki dla początkujących.
Wpis powstał głównie z myślą dla członków fejsbókowej grupy –> MATURA – język włoski, do której serdecznie zapraszam.

Dziś zajmiemy się rodzajnikiem włoskim, jego odmianą oraz użyciem. Ilość teorii może na początku przerazić, ale wierzcie mi, że to tylko pozory. Porządnie się wczytajcie w tekst. Jak już to zrobicie to zapraszam do wykonania ćwiczeń, które znajdziecie na końcu notki, które są pod postacią linków do stron, które otwierać się będą w nowym oknie.

Zapraszam także do zapoznania się ze słownictwem, które dziś dotyczyć będzie człowieka, a konkretniej jego wyglądu, charakteru i opisu części ciała. Jest to I z dwóch części listy słówek. Link również znajdziecie na końcu notki.

Listę słówek oraz poniższy wpis dotyczący rodzajnika znajdziecie na końcu notki pod postacią pliku pdf. Zawsze będzie on w plikach, tak aby można było sobie go ściągnąć i wydrukować. Pomyślałem, że tak będzie wygodniej dla wszystkich, którzy chcą sobie kompletować tego typu wpisy 🙂

Całościowy Plan Działania na przyszłe tygodnie znajdziecie w tym wpisie –> KLIKNIJ TUTAJ.

Rodzajnik

Rodzajnik [articolo] jest jednym z określników, czyli wyrazów gramatycznych. Poprzedza rzeczownik i służy do zaktualizowania go w tekście, a więc do nadania mu znaczenia dokładnie określonego. Rodzajnik pozostaje z rzeczownikiem w ścisłym związku gramatycznym, zgadzając się z nim w rodzaju i liczbie.

W języku włoskim wyróżniamy trzy typy rodzajników:
1. określony [articolo determinativo]
2. nieokreślony [articolo indeterminativo]
3. cząstkowy [articolo partitivo]

RODZAJNIK OKREŚLONY

rodzaj męski

rodzaj żeński

liczba pojedyncza

il, lo, l’

la, l’

liczba mnoga

i, gli

le

Użycie:

il
przed rzeczownikami rodzaju męskiego liczby pojedynczej, rozpoczynających się od spółgłoski, z wyjątkiem s przedspółgłoskowego, gn, pn, ps, sc, x, z oraz spółsamogłoski i (wymawianej jak j): il ladro, il figlio

lo
przed rzeczownikami rodzaju męskiego liczby pojedynczej zaczynającymi się od s przedspółgłoskowego, gn, pn, ps, sc, x, z oraz od półsamogłoski i (wymawianej jak j): lo stivale, lo, sciame, lo sport, lo zio, lo psicologo, a także przed wyrazami obcego pochodzenia: lo pteroide

l’
przed rzeczownikami rodzaju męskiego i żeńskiego liczby pojedynczej zaczynającymi się od samogłoski: l’amico, l’anima, l’ombrello, l’acqua

la
przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego liczby pojedynczej, zaczynającymi się od spółgłoski: la sorella, la finestra, la strada, la lingua

i
przed rzeczownikami rodzaju męskiego liczby mnogiej, w tych samych sytuacjach, co rodzajnik il: i ladri, i figli

gli
przed rzeczownikami rodzaju męskiego liczby mnogiej, zaczynającymi się do samogłoski, s przedspółgłoskowego, gn, ps, sc, x, z oraz od półsamogłoski i (czytanej jak j): gli amici, gli spaghetti, gli zii, gli errori

le
przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego liczby mnogiej: le amiche, strade, le sorelle

Rodzajnika określonego używa się także przy:

  • rzeczownikach, o których była przedtem mowa:
    1. Un corteo di circa duemila pubblici funzionari si è formato stamani davanti al municipio.
    2. Il corteo è arrivato verso mezzogiorno davanti al minister delle finanze.
    1. (jakiś) Pochód złożony z około dwu tysięcy funkcjonariuszy publicznych uformował się dzisiaj rano przed magistratem.
    2. Około południa pochód (o którym mówiłem w pierwszym zdaniu) przybył pod ministerstwo finansów.
  • rzeczownikach oznaczających coś względnie znanego:
    ha perso il treno – spóźnił się pociąg
  • rzeczownikach abstrakcyjnych:
    Roma ereditò la musica dalla Grecia – Rzym przejął muzykę z Grecji
  • rzeczownikach, do których bez zmiany sensu zdania można dodać ‘każdy’ lub ‘wszyscy’:
    l’uomo è mortale – człowiek jest śmiertelny = każdy człowiek jest śmiertelny
  • przed nazwami własnymi takimi jak rzeki, jeziora, kontynenty, kraje, regiony, pasma górskie, duże wyspy, nazwami stron świata
  • przed nazwami dyscyplin sportowych, instrumentów, tańców, języków obcych
  • przy nazwach statków, nazw świąt
  • w przydomkach lub przezwiskach używanych zamiast nazwisk można użyć rodzajnik określonyil Botticelli – Alessandro di Mariano Filipepi; il Veronese – Paolo Caliari

RODZAJNIK NIEOKREŚLONY

rodzaj męski

rodzaj żeński

liczba pojedyncza

un, uno

una, un’

liczba mnoga

Użycie:

un, una
przed rzeczownikami rodzaju męskiego lub żeńskiego – we wszystkich innych przypadkach: un calcolatore, un foglio, un libro, un quadro / una casa, una sorella, una strada, una nipote

un’
przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego liczby pojedynczej, zaczynającej się od samogłoski: un’amica, un’ombra’, un’arancia

uno
analogicznie do rodzajnika określonego lo – przed rzeczownikami rodzaju męskiego liczby pojedynczej zaczynającymi się od s przedspółgłoskowego, gn, pn, ps, sc, x, z oraz od półsamogłoski i (czytanej jak j): uno pneumatico, uno psicologico, uno zaino, uno xerografo

Rodzajnika nieokreślonego używa się gdy:

  • mówimy o osobach lub rzeczach bliżej nieokreślonych, nieznanych
  • rodzajnik nieokreślony może być użyty zamiast rodzajnika określonego, gdy ten może być zastąpiony przez ‘ogni’ – ‘każdy’:
    un uomo non deve piangere – (każdy) mężczyzna nie powinien płakać
  • w zdaniach wykrzyknikowych rodzajnik nieokreślony ma nieraz zabarwienie uczuciowe:
    c’era una luna! – ale był księżyc!
  • gdy łączymy rzeczownik z przymiotnikiem:
    un libro interessante – (jakaś) interesująca książka
    un attore famoso – (jakiś) sławny aktor
  • rodzajnik nieokreślony zawiera w sobie także funkcję liczebnika:
    ho un gatto e due gatte – mam jednego kocura i dwie kotki

RODZAJNIK CZĄSTKOWY

rodzaj męski rodzaj żeński
liczba pojedyncza del, dello, dell’ della, dell’
liczba mnoga dei, degli delle

Rodzajnik cząstkowy [articolo partitivo] składa się z przyimka di oraz form rodzajnika określonego il-lo-l’-la-i-gli-le

Znaczenie:

  • rodzajnik cząstkowy w liczbie pojedynczej znaczy tyle, co: ‘trochę’, ‘nieco’ i mówi
    o nieokreślonej ilości czegoś, o czym mówimy:
    Compro del pane e del burro – Kupuję chleb i masło (nieokreśloną ich ilość)
    Vuoi dell’acqua? – Chcesz (trochę) wody?
  • w liczbie mnogiej znaczy tyle, co: ‘jacy’, ‘jacyś’, ‘niektórzy’, ‘niektóre’, ‘kilku’, ‘kilka’:
    Ci sono dei clienti nel negozio – W sklepie są (jacyś) klienci
    Ho delle amiche in Francia – Mam kilka przyjaciółek we Francji
  • niekiedy uważany jest za formę liczby mnogiej rodzajnika nieokreślonego:
    Laura è una chiacchierona – Le due ragazze sono delle chiacchierone
  • zamiast rodzajnika cząstkowego przed rzeczownikami niepoliczalnymi możemy użyć wyrażeń przyimkowych lub rzeczowników określających ilość:
  • un po’ di – trochę
  • un chilo di – kilogram
  • un litro di – litr
  • un metro di – metr
  • una scatola – puszka, pudełko
  • una lattina – puszka
  • una botiglia – butelka
  • un barattolo – słoik
  • un pachetto – paczka
  • UWAGA! Kiedy używamy wyrażeń przyimkowych przy określaniu ilości, pamiętajmy, że przyimek di nie łączy się z rodzajnikiem określanego rzeczownika:
    un chilo DI patate – un chilo DELLE patate

KIEDY UŻYWAMY RODZAJNIKA, A KIEDY MOŻEMY GO OPUŚCIĆ?

  • przed rzeczownikami oznaczającymi pokrewieństwo:
    mio padre, tua madre, sua sorella, nostro fratello, vostra figlia, sua moglie

UWAGA! rodzajnik musi być użyty z rzeczownikami oznaczającymi pokrewieństwo
w wypadku, gdy:
1. są użyte w liczbie mnogiej: i miei genitori, le tue sorelle
2. są użyte w połączeniu z przymiotnikiem lub są określone w inny sposób: la nostra cara madre, il tuo zio di Palermo
3. są użyte w formie zdrobniałej lub zgrubiałej: la tua sorellina, la nostra mamma
4. przed loro: il loro padre, la loro madre

  • przed rzeczownikami poprzedzonymi rodzajnikiem cząstkowym lub zaimkiem przymiotnym nieokreślonym:
    alcuni, molti, tanti, troppi, pochi
  • przed rzeczownikami w liczbie mnogiej, jeśli w liczbie pojedynczej poprzedzałby je rodzajnik nieokreślony:
    Un libro e un quaderno erano per terra. Libri e quaderni erano per terra. – Książki i zeszyty leżały na podłodze.
    Ho un libro interessante. Ho libri interessanti. – Mam interesujące książki.
  • przed rzeczownikami w wołaczu (tryb rozkazujący):
    Entri, signore! – Proszę, niech Pan wejdzie!
  • przy wyliczaniu większej liczby rzeczowników, gdy przed rzeczami wyliczanymi stoi lub mógłby stać dwukropek:
    Nel giardino c’erano (:) bambini e adulti, donne e uomini. – W ogrodzie były dzieci i dorośli, kobiety i mężczyźni.
    ale: Eva vuole una gomma, una matita, un guaderò e dei pennarelli. – Ewa chce gumkę, ołówek i flamastry.
  • po przyimkach DI i DA:
    la Facolta di Storia – Wydział Historii
    l’insegnante d’italiano – nauczyciel włoskiego
    un chilo di caramelle – kilogram cukierków
    un vestito da sera – suknia wieczorowa
    la sala da pranzo – pokój jadalny
  • w wyrażeniach przysłówkowych sposobu, złożonych z przyimka
    i rzeczownika
    in fretta – pospiesznie, w pośpiechu
    con grande piacere – z wielką przyjemnością
    senza valore – bez wartości
    con pazienza – cierpliwie
    per mia fortuna – na szczęście dla mnie
    per (ad) esempio – na przykład
    senza fretta – bez pośpiechu
  • przed nazwami środków transportu, jeśli nie są jednoznacznie określone:
    in macchina – samochodem
    in treno – pociągiem
    ale: con la macchina di Pietro – samochodem Piotra
  • rodzajnik opuszcza się przed nazwami geograficznymi:
    przed nazwami miast:
    Firenze – Florencja
    Varsavia – Warszawa
    UWAGA! Rodzajnik stawia się go jedynie wówczas, gdy nazwy miast występują z przymiotnikiem:
    la famosa Cracovia – słynny Kraków
    l’antica Roma – starożytny Rzym
    la Bella Vienna – piękny Wiedeń
    przed konkretnymi nazwami placów i ulic:
    Mario va alla piazza del teatro.
    ale: Mario abita in piazza Repubblica
    po przyimku: IN, jeśli nazwy geograficzne rodzaju żeńskiego zakończone na: -A:
    l’Italia – in Italia – nell’Italia
    la Toscana – in Toscana
    la Sicilia – in Sicilia – nella bella Sicilia
    WYJĄTKI stanowią nazwy zawierające rodzajnik:
    la Mecca – Mekka
    iI Cairo – Kair
    l’Avana – Hawana
    nazwy: miast, miasteczek, wsi i wysp są zawsze rodzaju żeńskiego, wyjątek stanowi:
    iI Cairo
    il Madagascar
    nazwy: państw, rzek, gór, regionów, części świata, dużych wysp występują z rodzajnikiem:
    Włochy – l’Italia
    Alpy – le Alpi
  • przed niektórymi określeniami czasu:
    1. przed nazwą najbliższego dnia tygodnia (także w przeszłości):
    Sabato sono stato al cinema. – W ostatnią sobotę byłem w kinie.
    2. w dacie, przed nazwą dnia tygodnia:
    Oggi è il 25 novembre 1991, domenica. – Dziś jest 25 listopada 1991 roku, niedziela.
    UWAGA! rodzajnik określony stawia się:
    1. dla zaznaczenia, że czynność powtarza się we wskazany dzień:
    II sabato vado al cinema. – W każdą sobotę chodzę do kina.
    2. dla podkreślenia, że chodzi o określony dzień:
    Era la prima domenica del mese. – To była pierwsza niedziela miesiąca.
    UWAGA! rodzajnik nieokreślony stawia się, gdy dzień nie jest bliżej określony:
    Era una domenica di maggio. – To było w majową niedzielę.
  • po słowie come – w znaczeniu „jako
    Vorrei lavorare come interprete. – Chciałbym pracować, jako tłumacz kabinowy.
  • przed imionami własnymi:
    Marco e Pietro sono amici. – Marek i Piotr są przyjaciółmi.
  • przed nazwiskami:
    È venuto Rossi. – Przyszedł pan Rossi.
    ale: II signor Rossi. – Pan Rossi.
    UWAGA! rodzajnik określony w połączeniu z liczbą mnogą nazwiska oznacza:
    I signori Rossi = I Rossi – Państwo Rossi.
  • przed orzecznikiem rzeczownym lub rzeczownikiem:
    określającym cechę stałą, gatunek, zawód, pochodzenie, wyznanie, stanowisko łub pełnioną funkcję:
    Carlo è studente. – Karol jest studentem.
    Siamo polacchi. – Jesteśmy Polakami.

GARŚĆ PLIKÓW DO TEORII I ĆWICZEŃ

Rodzajnik określony, nieokreślony i cząstkowy – (teoria) wersja pdf
Człowiek cz. I – wersja pdf
ćwiczenia – rodzajnik, cz. 1 (strona www)
ćwiczenia – rodzajnik, cz. 2 (strona www)
ćwiczenia – rodzajnik, cz. 3 (strona www)
rodzajnik – ćwiczenia + rozwiązania – wersja pdf

Reklamy

Nauka języka poprzez piosenki #MuzyczneŚrody

Jak najszybciej i najlepiej osłuchać się z językiem obcym, którego się uczymy? Metod jest wiele, ale zgodzicie się ze mną, że nauka poprzez zabawę zawsze przynosi najlepszy skutek. Dlatego też dobrą metodą jest nauka poprzez słuchanie piosenek. Słuchamy te, które lubimy, a dzięki temu zapamiętujemy więcej słówek. Chcemy przecież wiedzieć co śpiewa nasz ulubiony wykonawca. Jak to z piosenkami bywa, słuchamy ich na okrągło i w sumie znamy teksty na pamięć. Dlaczego więc nie wykorzystać tego do nauki?

Postanowiłem rozpocząć cykl „Muzyczne środy„. Co tydzień będę prezentować Wam różne włoskie piosenki z tekstami do pobrania i do ćwiczenia na rozumienie słówek ze słuchu. Każdy tekst zawierać będzie luki (puste pola), w które należy wpisać słówka usłyszane w nagraniu. Dołączę także klucz z prawidłowym tekstem, ale obiecajcie mi, że najpierw wykonacie ćwiczenie, a dopiero później sprawdzicie jakie są prawidłowe słówka. Umowa stoi? 🙂

Dziś jako pierwsza idzie pod „naukowy nóż”, piosenka „Splendida Ostinazione„. Śpiewa Marco Carta. Moim zdaniem to jego najlepszy utwór.

Tekst piosenki – ćwiczenie
Tekst piosenki – klucz

Zachęcam także do zostawienia w komentarzu Waszych propozycji włoskich piosenek. Tego co słuchacie, co lubicie. Bawmy się językiem obcym bo ten nie składa się z samych regułek i wyjątków.

 

Fiszkoteka – serwis, który nauczy Cię słówek.

Sight_2016_07_18_185937_178

„Nauczę się języka obcego. Nauczę się języka włoskiego. Tak! To dobry wybór!” Wybór dobry, ale mh…jaką metodę dobrać, aby jak najskuteczniej zapamiętać jak największą ilość słówek w taki sposób, aby nie wyparowały już następnego dnia? Każdy z nas, kiedy uczył się języka obcego robił tradycyjne listy słówek w kolumnach. Po lewej stronie słówko w języku obcym a po prawej jego polskie tłumaczenie. Taka metoda też dobra, ale czy skuteczna? Dla niektórych pewnie tak ale przecież to nie jedyna metoda nauki słownictwa.

Metod na naukę jest mnóstwo. Każdy ma swoją i uważa, że ta jest najlepsza, bo przynosi efekty.

Jedną z innych metod jest nauka z fiszek. Co to takiego jest fiszka? Jest to dwustronna karteczka, gdzie na jednej stronie znajduje się pytanie, a na drugiej odpowiedź. Pytaniem może być np. słówko w ojczystym języku, dajmy na to pies, a odpowiedzią słówko w języku, którego chcemy się nauczyć. W naszym przypadku będzie to un/il cane. Fiszki tradycyjne czyli te papierowe są dostępne na rynku już od dawna. Metoda ta cieszy się wśród młodych ludzi dużym zainteresowaniem, gdyż jest szybka, łatwa no i co najważniejsze nie trzeba dźwigać ze sobą tony książek. Jednak minusem (według mnie jednym z kilku) jest to, że można je po prostu pogubić. Włożymy gdzieś w książkę, gazetę i…nie ma fiszek.

fiszkotekaPL

Dlatego najlepszym rozwiązaniem są fiszki on-line. Z taką elektroniczną pomocą przychodzi do nas fiszkoteka.pl Czym jest Fiszkoteka? To serwis, który w łatwy i szybki sposób pomoże Ci usystematyzować wiedzę i sam zorganizuje powtórki.

Nie będzie krzyczeć na Ciebie, że nie pamiętasz znaczenia słowa, bowiem Fiszkoteka jest cierpliwa. Będzie robić Ci ciągłe powtórki aż do momentu w którym zapamiętasz wszystkie słówka z danego działu. Do chwili, w której nie nauczymy się danego słowa to program sam będzie regulować częstotliwość powtórki. Jest także możliwość ściągnięcia całej listy słówek w formacie pliku PDF, z której możemy korzystać nie mając dostępu w danym momencie do Internetu. Możemy także wydrukować fiszki w postaci tradycyjnych karteczek. Dzięki tym udogodnieniom, otwierają się przed nami nowe możliwości nauki słówek za pośrednictwem Fiszkoteki.

To serwis z ponad 12. milionami fiszek ze słownictwem z 24 języków, począwszy od angielskiego skończywszy na zuluskim. Z Fiszkoteki korzysta obecnie ponad 600 000 użytkowników. To, co najważniejsze a czego nie ma w tradycyjnych fiszkach a Fiszkoteka nam oferuje to WYMOWA! To bardzo ważny element nauki języka obcego. Bez poprawnej wymowy nigdy nie nauczymy się w pełni języka obcego. Jest to wielką zaletą, że oprócz samej nauki słówek uczymy się także poprawnie mówić. Każde słówko zaopatrzone jest w lektora i klikając na odpowiednią ikonkę możemy posłuchać prawidłowej wymowy. Wymowę możemy ściągnąć w postaci pliku mp3. Nasze słówka można powtarzać w czasie spaceru, bądź przy wykonywaniu innych czynności domowych. Przyjemne z pożytecznym, prawda? Dodatkowo znajdziemy też miejsce na naukę prawidłowej pisowni, co jest kolejnym pozytywnym aspektem uczenia się poprzez Fiszkotekę.

Fiszkoteka zapewnia nam to wszystko a nawet więcej. Mamy dostęp do ekspertów, którzy w przypadku problemów zawsze pomogą.

Sight_2016_07_18_185726_088

Serwis fiszkoteka.pl proponuje nam naukę słówek w kilku kursach. Pierwszym z nich jest kurs Podstawowe słownictwo z języka włoskiego. Składa się z wyselekcjonowanych, niezbędnych do nauczenia się słówek, tak abyśmy mogli w sposób komunikatywny porozumieć się z Włochami. Znajdziemy tam słownictwo z takich kategorii jak: kolory i kształty, części ciała, zwierzęta, kultura i sztuka, zdrowie, jedzenie, narodowości, ubrania, środki transportu, codzienne czynności a także zagadnienia gramatyczne jak np. przyimki miejsca. Łącznie znajdziemy aż 47 różnych lekcji z ogólnej tematyki słówek.

Dodatkowo Fiszkoteka proponuje naukę w trzech zupełnie nowych kursach. Są to: 1000 najważniejszych rzeczowników po włosku, 300 najważniejszych określeń po włosku i 500 najważniejszych czasowników po włosku.

WP_20160719_08_16_38_Pro

Zaletą tych kursów jest nauka słownictwa w kontekście. Każdy kto uczył się jakiegokolwiek języka obcego wie, że najlepiej nowe słownictwo przyswaja się poprzez kontekst w jakim się ono znajduje. Słowo wyrwane z kontekstu jest suchym „faktem” a dopiero ubrane w kontekst nabiera nowego znaczenia. Idąc tym tropem, Fiszkoteka wychodzi na przeciw uczącym się i stworzyła listy słówek wraz z kontekstem. Dodatkowo dla wzrokowców udogodnieniem są fiszki z…obrazkami. Obok słówek znajdują się obrazki, dzięki którym łatwiej będzie zapamiętać nowe hasła.

WP_20160719_08_18_11_Pro

Fiszkoteka to nie tylko wersja na komputer. To także wersja mobilna na telefon i tablet. Możemy z niej korzystać w podróży, w drodze do pracy czy w przerwie śniadaniowej w szkole. Wersja komputerowa i mobilna są ze sobą kompatybilne, tak więc nie ma znaczenia czy będziemy uczyć się na tablecie, telefonie czy komputerze ponieważ nasze lekcje zostaną zapisane po prostu na naszym koncie. Nie ma co się oszukiwać. Każdy z nas ma kilkanaście jeśli nie kilkadziesiąt aplikacji w telefonie. Miejsce dla jeszcze jednej tak przydatnej jak Fiszkoteka, na pewno się znajdzie.

Fiszkoteka to solidna firma, która pomoże Ci w usystematyzowaniu swojej wiedzy oraz poznaniu słówek, o których może nie miałeś pojęcia. Nauka staje się łatwa i przyjemna oraz efektywna.

Na podstawie słówek z fiszkoteka.pl powstała notka na moim blogu o wakacjach, którą możecie przeczytać TUTAJ.

Zapisz